GİRİŞ
Merhaba avcı dostlarım. Bu başlıkta sizlere bir balık türünden bahsedeceğim. Aslında bir av hayvanı değil. Ama onun bazı özellikleri var ki, sitemizde ondan bahsetmemek olmaz. Hele ki ben bu siteye üyeysem, bu türden bahsetmemem gerçekten yakışık almaz.
Beni az çok tanımışsınızdır. Avcılık yaparım bazen (av bahane, doğada zaman geçirmek şahane). Ayrıca çevreciyimdir. Doğada zaman geçirmeyi çok seven biriyimdir. Burada size bahsedeceğim çok önemli bir konu var.
Balığımızın bilimsel adı Aphanius villwocki olup, Türkçe literatürde“Sakarya Havzası Dişlisazancığı” olarak geçmektedir. Türkçe adını ben böylekullanıyordum ve bu şekilde yaygınlaşmaya başladı. [JUSTIFY] [/JUSTIFY]
Bu türle ilgili yazılmış yazıların, yapılan araştırmaların, çekilenfotoğrafların ve videoların büyük çoğunluğu bana aittir. Bu türle ilgili engeniş bilgi kaynağı benim yaptığım araştırmalardır. Google’da bu türün adınıaratırsanız direkt benim yaptığım çalışmalara ulaşırsınız.
Bildiğiniz gibi, akvaryum hobisiyle çok ciddi olarak ilgilenen biriyim. Son yıllarda "yerli biyotop akvaryumu kurma modası"nı başlatan birkaç kişiden biriyim. Yani akvaryum hobicileri Amazon biyotop akvaryumu, Tanganyika akvaryumu, Malavi akvaryumu, Güneydoğu Asya karma akvaryumu kurarlarken ben yerli biyotop akvaryumları kurdum. Ülkemizin ilk yerli biyotop akvaryumunu (Kızılırmak Havzası Biyotop Paludaryumu) kuran ve İSAK'tan (İstanbul Akvaryum Kulübü) ödüle layık görülen biriyim.
Çenem düştü yine... Direkt konuya giriyorum ve nesli tkenme tehlikesi taşıyan bu nadide türümüzle ilgili olarak yaptığım araştırmaları sizlerle de paylaşıyorum.
TÜR HAKKINDA BİLGİ
Doğal yaşam alanı Anadolu'nun batısındaki bazı bataklıklardır. Küçük gruplar halinde yaşarlar. Bu balıkların yaşam alanı kabaca Sakarya Havzası olup, yaşadıkları alanı internet ortamında direkt yazmıyorum. Çünkü çok ciddi anlamda "canlı koleksiyoncusu" tehditi söz konusu... Canlı koleksiyoncuları, bu tür nadide canlılarımızın senelerdir peşindeler.
Sırt ve anüs yüzgeçleri, vücutlarının oldukça gerisinde, kuyruğa çok yakın bir noktadadır. Erkeklerin vücutlarında, kahverengi-yeşil arası beden üzerinde açık renkli ince bantlar bulunur. Dişiler, erkekler kadar gösterişli değildir. Dişiler boz renklidir. Karın kısımları beyazımsı, sırt kısmı ise yeşilimsidir. Dişiler, erkeklerden daha iridir.
Erişkin bir erkek 4-4,5 cm boy alırken erişkin bir dişi 5-5,5 cm boya ulaşabilir. A. villwocki balıklarının ömürleri ortalama 2-3 yıl kadardır.
Davranışlar:Koloniler halinde yaşayan bu balıklar, son derece hareketli canlılardır. Her kolonide baskın bir erkek vardır. Baskın erkek, koloninin lideri olduğunu hareketleri ile ve renkleri ile belli eder. Ama bunun bir sürekliliğinin olduğunu söyleyemeyiz. Şartlar değiştiğinde, genç erkeklerden herhangi biri fırsat bulduğunda egemenliği ele geçirmeşe çalışacaktır. Bu girişim çoğu zaman genç erkeğin baskın erkek tarafından hırpalanması ile sonuçlansa da kral bazen tacını genç prense kaptırabilir.
Üreme ve Beslenme:Anadolu'nun endemik türlerinden olan bu balık, etçil ve otçul olarak beslenir. Küçük kabuklular, kurtçuklar, balık yavruları (kendi yavruları da dahil) en sevdiği besinlerdir.
İlkbahar aylarında üremeye başlarlar. Üreme zamanında erkek balık dişinin peşinden bir an olsun ayrılmaz. Kendini üremeye hazır hisseden dişi, erkeğin onu yönlendirdiği bir yosun grubunun arasına girer. Yosunların arasına giren erkek, dişiyi sıkıca kavrar. Dişi bu sırada gözle görülebilecek kadar iri olan 5-6 yumurtayı yosunların arasına bırakır. Erkek, yumurtaları döller ve ikisi de o bölgeden ayrılırlar.
Yumurtaların açılma süreci değişkendir. Genellikle 1 hafta içinde yavrular çıkmaya başlar. Yumurtadan çıkan yavru, avlanmaya hazırdır. Av olmamak için de uyanık olmak zorundadır. Bunun için yosun kümelerinin altından pek uzaklaşmaz.
İlk zamanlar sudaki çok küçük canlılarla ve yosunlarla beslenen yavrular hızla büyürler. 15-20 gün içerisinde 3-4 kat büyüyebilen yavruların cinsiyeti 1-2 ay içerisinde anlaşılır.
Dişi Aphanius villwocki:
Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Erkek Aphanius villwocki:
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
BASINDA
Okulumuza kurduğumuz Aphanius villvocki biyotop akvaryumumuz geçtiğimiz aylarda Hürriyet gazetesine haber olmuştu (başka gazetelere de haber oldu, ama en önemlisi sanırım buydu):
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Bu balıkların yaşam alanları çok ciddi bir kirlilik tehlikesi taşıyor. Yaşam alanlarından bir ayrıntı:
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
AKVARYUM ORTAMI
Seneler önce kurduğum, alanında ilk olan biyotop akvaryumumuz:
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Geçtiğimiz sene okulumuza kurduğumuz biyotop akvaryumu (fotoğrafları aşağıda) çok ilgi çekti. Başta çocuklarımız, sonra velilerimiz, daha sonra yerel basın ve son olarak ulusal basın bu balıkların yaşadığı biyotop akvaryumumuza epey ilgi gösterdi.
Akvaryumun arkasındaki panodaki kısa bilgilendirme yazısı (balıkların yaşam alanlarını sansürledim):
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Geçtiğimiz yıl o kulumuza kurduğumuz, kurulumunu ve bakımını bizzat yaptığım biyotop akvaryumumuza öğrencilerimiz çok ilgi duymuştu. Akvaryumumuzu kurduğumuzda başımıza üşüşen meraklı çocuklardan bir kesit:
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Okuldaki akvaryumumuzdan ayrıntılar:
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP Linklerin Görülmesine İzin VerilmiyorLinki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
KONUYA DAİR VİDEOLAR
Bu türle ilgili olarak hazırladığım repor niteliğinde video (bu videoyu internete vermemden sonra geçtiğimiz sene o bölge kayalıklarla kaplandı ve artık traktör girişi yok): Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP www.youtube.com/watch?v=QNvsA_uG9Fc
Okuldaki biyotop akvaryumumuzun belgesel niteliğideki videosu: Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP
NESİLLERİNİN NEDEN TEHLİKEDE OLDUĞUNA DAİR NOTLAR
Bu türü önemli yapan şeyleri maddeler halinde aktarmak istiyorum:
1. Bu tür, dünyada sadece ve sadece bizim ülkemizde bulunmaktadır ve nesli tükenme tehlikesi taşımaktadır.
2. Etinden, sütünden, derisinden, kemiğinden, kürkünden, kılından, yününden faydalanılan bir canlı türü olmadığı için önemsenmemektedir (Greenpeace de dahil pek çok kuruluşla kurmaya çalıştığım irtibat pek de etkili olmadı açıkçası).
3. Pek çok balık türü binlerce, onbinlerce yumurta bırakırlar. Ama bu tür senede bir veya birkaç kez (bahar aylarında) 5-6 yumurta bırakır. Bu yumurtalardan çıkan yavruların hayatta kalma şansı da oldukça düşüktür.
4. Yaşam alanları hızla kirletilmekte, daralmaktadır.
5. Eğer gerekli önlemler alınmazsa 10 sene içinde nesli ciddi bir tükenme tehlikesi yaşayacaktır, muhtemelen tükenecektir. Böyle bir canlının var olduğunu gelecek nesiller benim çalışmalarım olan yazılardan, fotoğraflardan ve videolardan haberdar olacaklardır.
SON
Bu nadide türümüz adına açtığımız Facebook öbeğimiz: Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linki Görebilmek İçin ÜYE OL veya GİRİŞ YAP