ibrahim ozel
27.Eylül.2013, 10:34
" Adanalıyık Allah'ın adamıyık..!
Gışın avradı oynatır,
yazın yanında yatarık..!
Ceketimizi satar galdırımda yatarık,
darağacı salıncağımız dabanca oyuncağımız,
varmı len yan bakanınız..!! "
" Adanalıyık Allah'ın adamıyık..!
Bici bici yerik,
şalgam içerik..!
Gündüzleri pamuk toplatırık,
geceleri karı hoplatırık "
Gelelim şimdi de "Adana" tabirlerine...
*çimmek = yikanmak (Azerbaycan dili)
*ganala gidek çimek mi lan? ='su kanalına gidip, yüzelimmi arkadaşım.?
*kındırmak= aralamak
*lan gardaş yandık galan şu gapıyı kındır ızcık = 'çok sıcak oldu arkadaşım kapıyı biraz aralarmısın lütfen'
*küncü = susam
*dezzeoğlu bu nası kazangevrek! hemi gıllik hemide küncüsü az = 'sayın simit satıcısı bu nasıl simit? hem çok küçük hem de susamları az'
*zibil =çok, aynı zamanda çöp anlamına gelir (Azerbaycan dili=Çöp)
*cıvırlara bak lan zibil gibi = 'şuraya bakarmısın burada ne kadar çok genç ve güzel hanımefendi var'
*mintan = gömlek
*gıllik = kücük, minik
*cülük= civciv
*helke = kova
*cıncık = cam
*ayaaamı cıncık cızdı = 'ayağımı cam kesti'
*dinelmek = ayakta durmak
* lan 2 saattir dineliyom sıcaan altında galan gel de gidek = 'arkadaşım 2 saattir burada ayakta bekliyorum seni. artık gel de gidelim lütfen'
*geçek = geçelim
*şurdan itimata binek ganaldan geçek az da çeerdek alırık aşörtmenin cebine koyarık. damda guş uçururken bocitle buzlu su da alak akşama da geri dönek =
'şu duraktan itimat dolmuşuna binelim kanalın üzerinden geçelim. bir miktar da çekirdek alıp eşofman'ın cebine koyarız. çatı da uçurtma uçururken sürahi ile buzlu su da alırız. akşam olunca da geri döneriz'
*dönek = dönelim
*binek = binelim vs
*he = evet (Azerbaycan dili)
*abov = aman
*çerdek = çekirdek (ayçiçeğgünebakan)
*aşörtmen = eşofman
*dam = çatı
*bocit = bakır sürahi (sonradan alüminyuma döndü)
*zibil = çöp
*zibillik = çöplük
*zibil gibi = çok, gereğinden fazla miktarda
*hayma = damlarda asma dallarının toplandığı çardak
*araya gitmek = ziyan olmak
*davşan = tavşan
*gıran = yaramaz çocuk
(cümle içinde kullanalım: 'mahallenin gıranları iki dakika susmadılar ki uyuyak biraz!')
*allöş = bir şaşırma nidası
(cümle içinde kullanalım: 'allööööş! kuşlara bak amma çok...')
*çul = kilim, yer yaygısı
*peşkir = havlu
*galan = bundan sonra
(cümle içinde kullanalım: galan, onun gelmesini beklemeyip, erkenden gideceğim)
*galle : kasa, içine para konan çekmece
*zıypmak: kaymak
(abooov! çocuğun ayaaa zıyptı, düştü!. vay anam vay!..)
*eke : kibirli, ukela, bilmiş bilmiş konuşan, kimseyi beğenmeyen
*ziplemek : saplamak
*cıbartmak : birinin çıplak yerine vurunca orayı kızartmak yakmak
*cıbarmak : vurulan yerin kızarması yanması
*gıcık almak : birinden gıcık alırsınız onun doğrusunun 'gıcık olmak' olduğunu iddia eden bissürü insan var
*gulle : misket, bilye
*dakkalık gulle : atışlarda kullandığınız gulledir açıklaması yapılmamış sanırım
*devrisi gün : sonraki gün
*beriki gün : önceki gün
*daşşakapan : hoplayan zıplayan değişik ve küçükken acayip korktuğum bi böcek
*DUZSUZ : (tuzsuz) : lüzumsuz insan tüm gıcık özellikleri bünyesinde barındıran insan her türlü durum için kullanılabilir.
*ondan kertim : ondan sonracığımaa
*yazı : tarla
*yuka: sığ, yüksek ya da derin olmayan
*comca = kepce
*avel=aptal
*böğü=zehirli örümcek
*bayaktan=az önce
*bider=tohum
*banadura=domates
*cılk=çürük
*cere=kulplu testi
*cibiliyet=geçmiş
*dulda=sığınak, kuytu yer
*döş=göğüs
*enik=köpek yavrusu
*eşgi=ekşi
*esvap=çamaşır
*essah=sahi
*Eli eğri : Hırsız
*Malıyla malamat olmak = Parasıyla Rezil Olmak
*Yüzü astarından pahalı = Getireceği kardan daha fazla zarar gelmesi
*Epey cıncık kırdı =Potkırmak
*Mart sıpası = Yerinde Duramayan
*Ziv ziv gezmek = Boş boş gezmek
*Eşkere konuşmak = Boş yere konuşmak
*Mezhebi geniş = Herşeye uyan
*Zurnanın zırt dediği yer = Konunun en önemli noktası
*Ağzı pis = Küfürbaz
*Gece mitilde yatar gündüz çalım satar = Durumuna bakmadan caka satmak
*Ağzının domarışından omar diyeceğini anlamak = Söyleyeceği şeyi hareketlerinden anlamak
*Gel gelelim çam kertmesine = gelelim kurufasulyenin faydasına
*Mitili atmak = Yerleşmek
*Mukufuna varmak = Anlamak
*Anası sarımsak, babası soğan =Sıradan
*Göz görgüsü Ne oldum delisi = sonradan görme
*Ne ondurur, ne öldürür = Ne durumunu iyileştirir, nede çok kötüleştirmek
*Gözünden sürmeyi çekmek = Kurnazlık
*Nuh Nebi'den kalma = Çok eskiden kalma
*Aydan arı, günden duru olmak = Parlamak
*Oklava yutmuş yılan gibi = Eğilmekte zorlanıyor gibi görünmek
*Havsalası almamak = Anlayamamak
*Pel pel bakmak = Garip garip bakmak
*Hem nalına hem mıhına =İki yüzlülük
*Pinti Bekir = Pintiliğin bir derecesi
*İt kılı potsal bağı = Bir işe yaramaz
*Poyrazdan alıp yele vermek = Harvurup harman savurmak
*Cinleri başına ağmak = Delirecek şekilde kızmak
*Sepeti seyrek = Ağzında lafı tutamamak
*Çalıyı tepesinden sürmek = Ön yargılı olmak
*Kanı soğuk =Az konuşan, sessiz
*Sütü bozuk = Şerefsiz
*Köküne acı soğan doğramak = Kökünü kzımak
*Tilkiye tavuk güttürmek = Olmayacak işi yapmak
*Kuru derede sele gitmek = Olmayacak duruma düşmek
*Un çuvalı gibi tozar =Kendi kendi kızıp durmak, köpürmek
*Dussuz dussuz konuşmak = Salak salak konuşmak
*Elem eşkere = Açıkça
*Yayan yapıldak yola düşmek= Yalın ayak, başı açık yola düşmek
*Mısmıl = müsait (Cümlede kullanalım; Mısmıl bir yerde inecek var)
*Taka= Pencere (Cümlede kullanalım; Takayı aç da güneş girsin içeri)
*Dıkılmak= İçeri girmek ( Cümlede kullanalım; Eve dıkıldık yemeğe oturduk)
*Suğluk veya suuluk = Bıçak ( Cümlede kullanalım; Gızım mutfaktan suuluu getir gel)
*Lenger= Geniççe bakir pilav gibi yiyecekleri koymaya Cümlede kullanalım;servis yapmaya yarayan kap.
(Pilavı lengere koyunda yiyek)
*Celfin= Genç Tavuk (Cümlede kullanalım; Anamın yumurtalarından çıkan celfinler bunlar işte)
*Düve= Genç inek (Cümlede kullanalım; Düveleri gütmeye kim gitti?)
*Kuskun= Eşeklerin semerin üzerinde tutmaya yarayan kalçasını dolanan geniş bant şeklinde kuşak.
(Eşeğin kuskunu kopmuş)
*Kuskunu Düşük =Deyim olarak anlamı rüküş veya salaş giyinmiş anlamındadır.
(Cümlede kullanalım; Şu kuskunu düşüğe bakın)
*Köşker= Ayakkabı tamircisi
*gadanı aliim=günahların benim olsun
*nahal geldin=ne zaman geldin...
*laylon= naylon (traktör römorku)
*anarya = 'geri' anlamına geliyor. İşgal yıllarından kalma Fransızcadan geçme bir kelime.
Civar illerde de kullanan bir kelimedir. (örnek cümle:Arabayla anarya anarya gel.)
*vırrığı yelli = aklı bir karış havada
*tike = kuşbaşı et (Azerbaycan dili)
(Usta iki tike atsana köze) Usta iki kuşbaşı et mangala koysana
*cibindirik = cibinlik
(Cibinlik= Sıcak Çukurova gecelerinde damda sivrisinekleri değil ama gözenekli yapısından dolayı serin havayı geçirme özelliği olan, pamuklu tülden yapılma, tül çadır)
*gulle = bilye, bilya, misket
(Lan gel gulle oynayak) Arkadaş gel bilye oynayalım
*manık = kedi yavrusu
*gındırık = aralık, az açık, küçük boşluk
(Kedinin manğı kapının gındırığından dışarı kaçtı) Kedinin yavrusu kapı aralığından dışarı kaçtı
NOT: Milliyet.com dan alıntıdır...
Gışın avradı oynatır,
yazın yanında yatarık..!
Ceketimizi satar galdırımda yatarık,
darağacı salıncağımız dabanca oyuncağımız,
varmı len yan bakanınız..!! "
" Adanalıyık Allah'ın adamıyık..!
Bici bici yerik,
şalgam içerik..!
Gündüzleri pamuk toplatırık,
geceleri karı hoplatırık "
Gelelim şimdi de "Adana" tabirlerine...
*çimmek = yikanmak (Azerbaycan dili)
*ganala gidek çimek mi lan? ='su kanalına gidip, yüzelimmi arkadaşım.?
*kındırmak= aralamak
*lan gardaş yandık galan şu gapıyı kındır ızcık = 'çok sıcak oldu arkadaşım kapıyı biraz aralarmısın lütfen'
*küncü = susam
*dezzeoğlu bu nası kazangevrek! hemi gıllik hemide küncüsü az = 'sayın simit satıcısı bu nasıl simit? hem çok küçük hem de susamları az'
*zibil =çok, aynı zamanda çöp anlamına gelir (Azerbaycan dili=Çöp)
*cıvırlara bak lan zibil gibi = 'şuraya bakarmısın burada ne kadar çok genç ve güzel hanımefendi var'
*mintan = gömlek
*gıllik = kücük, minik
*cülük= civciv
*helke = kova
*cıncık = cam
*ayaaamı cıncık cızdı = 'ayağımı cam kesti'
*dinelmek = ayakta durmak
* lan 2 saattir dineliyom sıcaan altında galan gel de gidek = 'arkadaşım 2 saattir burada ayakta bekliyorum seni. artık gel de gidelim lütfen'
*geçek = geçelim
*şurdan itimata binek ganaldan geçek az da çeerdek alırık aşörtmenin cebine koyarık. damda guş uçururken bocitle buzlu su da alak akşama da geri dönek =
'şu duraktan itimat dolmuşuna binelim kanalın üzerinden geçelim. bir miktar da çekirdek alıp eşofman'ın cebine koyarız. çatı da uçurtma uçururken sürahi ile buzlu su da alırız. akşam olunca da geri döneriz'
*dönek = dönelim
*binek = binelim vs
*he = evet (Azerbaycan dili)
*abov = aman
*çerdek = çekirdek (ayçiçeğgünebakan)
*aşörtmen = eşofman
*dam = çatı
*bocit = bakır sürahi (sonradan alüminyuma döndü)
*zibil = çöp
*zibillik = çöplük
*zibil gibi = çok, gereğinden fazla miktarda
*hayma = damlarda asma dallarının toplandığı çardak
*araya gitmek = ziyan olmak
*davşan = tavşan
*gıran = yaramaz çocuk
(cümle içinde kullanalım: 'mahallenin gıranları iki dakika susmadılar ki uyuyak biraz!')
*allöş = bir şaşırma nidası
(cümle içinde kullanalım: 'allööööş! kuşlara bak amma çok...')
*çul = kilim, yer yaygısı
*peşkir = havlu
*galan = bundan sonra
(cümle içinde kullanalım: galan, onun gelmesini beklemeyip, erkenden gideceğim)
*galle : kasa, içine para konan çekmece
*zıypmak: kaymak
(abooov! çocuğun ayaaa zıyptı, düştü!. vay anam vay!..)
*eke : kibirli, ukela, bilmiş bilmiş konuşan, kimseyi beğenmeyen
*ziplemek : saplamak
*cıbartmak : birinin çıplak yerine vurunca orayı kızartmak yakmak
*cıbarmak : vurulan yerin kızarması yanması
*gıcık almak : birinden gıcık alırsınız onun doğrusunun 'gıcık olmak' olduğunu iddia eden bissürü insan var
*gulle : misket, bilye
*dakkalık gulle : atışlarda kullandığınız gulledir açıklaması yapılmamış sanırım
*devrisi gün : sonraki gün
*beriki gün : önceki gün
*daşşakapan : hoplayan zıplayan değişik ve küçükken acayip korktuğum bi böcek
*DUZSUZ : (tuzsuz) : lüzumsuz insan tüm gıcık özellikleri bünyesinde barındıran insan her türlü durum için kullanılabilir.
*ondan kertim : ondan sonracığımaa
*yazı : tarla
*yuka: sığ, yüksek ya da derin olmayan
*comca = kepce
*avel=aptal
*böğü=zehirli örümcek
*bayaktan=az önce
*bider=tohum
*banadura=domates
*cılk=çürük
*cere=kulplu testi
*cibiliyet=geçmiş
*dulda=sığınak, kuytu yer
*döş=göğüs
*enik=köpek yavrusu
*eşgi=ekşi
*esvap=çamaşır
*essah=sahi
*Eli eğri : Hırsız
*Malıyla malamat olmak = Parasıyla Rezil Olmak
*Yüzü astarından pahalı = Getireceği kardan daha fazla zarar gelmesi
*Epey cıncık kırdı =Potkırmak
*Mart sıpası = Yerinde Duramayan
*Ziv ziv gezmek = Boş boş gezmek
*Eşkere konuşmak = Boş yere konuşmak
*Mezhebi geniş = Herşeye uyan
*Zurnanın zırt dediği yer = Konunun en önemli noktası
*Ağzı pis = Küfürbaz
*Gece mitilde yatar gündüz çalım satar = Durumuna bakmadan caka satmak
*Ağzının domarışından omar diyeceğini anlamak = Söyleyeceği şeyi hareketlerinden anlamak
*Gel gelelim çam kertmesine = gelelim kurufasulyenin faydasına
*Mitili atmak = Yerleşmek
*Mukufuna varmak = Anlamak
*Anası sarımsak, babası soğan =Sıradan
*Göz görgüsü Ne oldum delisi = sonradan görme
*Ne ondurur, ne öldürür = Ne durumunu iyileştirir, nede çok kötüleştirmek
*Gözünden sürmeyi çekmek = Kurnazlık
*Nuh Nebi'den kalma = Çok eskiden kalma
*Aydan arı, günden duru olmak = Parlamak
*Oklava yutmuş yılan gibi = Eğilmekte zorlanıyor gibi görünmek
*Havsalası almamak = Anlayamamak
*Pel pel bakmak = Garip garip bakmak
*Hem nalına hem mıhına =İki yüzlülük
*Pinti Bekir = Pintiliğin bir derecesi
*İt kılı potsal bağı = Bir işe yaramaz
*Poyrazdan alıp yele vermek = Harvurup harman savurmak
*Cinleri başına ağmak = Delirecek şekilde kızmak
*Sepeti seyrek = Ağzında lafı tutamamak
*Çalıyı tepesinden sürmek = Ön yargılı olmak
*Kanı soğuk =Az konuşan, sessiz
*Sütü bozuk = Şerefsiz
*Köküne acı soğan doğramak = Kökünü kzımak
*Tilkiye tavuk güttürmek = Olmayacak işi yapmak
*Kuru derede sele gitmek = Olmayacak duruma düşmek
*Un çuvalı gibi tozar =Kendi kendi kızıp durmak, köpürmek
*Dussuz dussuz konuşmak = Salak salak konuşmak
*Elem eşkere = Açıkça
*Yayan yapıldak yola düşmek= Yalın ayak, başı açık yola düşmek
*Mısmıl = müsait (Cümlede kullanalım; Mısmıl bir yerde inecek var)
*Taka= Pencere (Cümlede kullanalım; Takayı aç da güneş girsin içeri)
*Dıkılmak= İçeri girmek ( Cümlede kullanalım; Eve dıkıldık yemeğe oturduk)
*Suğluk veya suuluk = Bıçak ( Cümlede kullanalım; Gızım mutfaktan suuluu getir gel)
*Lenger= Geniççe bakir pilav gibi yiyecekleri koymaya Cümlede kullanalım;servis yapmaya yarayan kap.
(Pilavı lengere koyunda yiyek)
*Celfin= Genç Tavuk (Cümlede kullanalım; Anamın yumurtalarından çıkan celfinler bunlar işte)
*Düve= Genç inek (Cümlede kullanalım; Düveleri gütmeye kim gitti?)
*Kuskun= Eşeklerin semerin üzerinde tutmaya yarayan kalçasını dolanan geniş bant şeklinde kuşak.
(Eşeğin kuskunu kopmuş)
*Kuskunu Düşük =Deyim olarak anlamı rüküş veya salaş giyinmiş anlamındadır.
(Cümlede kullanalım; Şu kuskunu düşüğe bakın)
*Köşker= Ayakkabı tamircisi
*gadanı aliim=günahların benim olsun
*nahal geldin=ne zaman geldin...
*laylon= naylon (traktör römorku)
*anarya = 'geri' anlamına geliyor. İşgal yıllarından kalma Fransızcadan geçme bir kelime.
Civar illerde de kullanan bir kelimedir. (örnek cümle:Arabayla anarya anarya gel.)
*vırrığı yelli = aklı bir karış havada
*tike = kuşbaşı et (Azerbaycan dili)
(Usta iki tike atsana köze) Usta iki kuşbaşı et mangala koysana
*cibindirik = cibinlik
(Cibinlik= Sıcak Çukurova gecelerinde damda sivrisinekleri değil ama gözenekli yapısından dolayı serin havayı geçirme özelliği olan, pamuklu tülden yapılma, tül çadır)
*gulle = bilye, bilya, misket
(Lan gel gulle oynayak) Arkadaş gel bilye oynayalım
*manık = kedi yavrusu
*gındırık = aralık, az açık, küçük boşluk
(Kedinin manğı kapının gındırığından dışarı kaçtı) Kedinin yavrusu kapı aralığından dışarı kaçtı
NOT: Milliyet.com dan alıntıdır...