01.Eylül.2008, 14:59
Dünyanın enleriEn geniş ülkeRusya - 10.610.083 km²En küçük ülkeVatikan - 0.272 km²En çok ülke ile sınır komşusu olan ülkeÇin - 15En uzun kesintisiz sınırABD - KanadaEn kalabalık şehir merkeziTokyo - 26.5 milyonEn geniş alana yayılmış şehirMt. Isa, Queensland, Avustralya - 25.427 km²En yüksek yerleşim birimiWebzhuan, Çin - deniz seviyesinden 5.090 metre yukarıdaEn alçakCalipatria, Kaliforniya, ABD - deniz seviyesinin 54 metre altındaEn kuzeydeki yerleşim birimiNy Alesond, Norveç - 78.5 derece kuzeyEn güneydeki yerleşim birimiPuerto Williams, Şili - 55.1 derece güneyEn ıssız, yerleşim olmayan adaTristan da Cunha - Güney AtlantikEn çok dil konuşulan ülkePapua Yeni Gine - 869En kuzeydeki kara parçasıIslet of Odaaq, Grönland açıklarındaEn güneydeki kara parçasıGüney Kutbu, AntarktikaEn yüksek şelalelerİsimÜlkeYükseklik (m)AngelVenezüella1.000TugelaGüney Afrika914CuquenánVenezüella609SutherlandYeni Zelanda580TakkakawKanada502Ribbon (Yosemite)ABD491GavarnieFransa421VettisfossNorveç3 65Staubbachİsviçre299King Edward VIIIGuyana259Kıtalara göre en yüksek dağlarKıtaAdıYükseklik (m)ÜlkeAvustralyaKosciusko2,228AvustralyaAntarktik aVinson Massif5,140Güney AmerikaAconcagua6,960ArjantinKuzey AmerikaMt. McKinley6,194AlaskaAsyaEverest8,848ÇinAfrikaKilima njaro5,895TanzanyaAvrupaMt. Blanc4,807FransaAvrupa/AsyaGora El"brus5,642RusyaDünyanın büyük nehirleriİsimYerNilAfrikaNigerBatı AfrikaCongoOrta AfrikaZambeziZambiyaAmazonGüney AmerikaParanáBrezilya/ArjantinOrinocoVenezüellaMackenzieKanadaYukonKanad aMississippiABDRio GrandeABD/MeksikaColoradoABDDicle/FIratOrtadoğuDarlingAvustralyaYangtzeÇinYellowÇinM ekongGüneydoğu AsyaGangesHimalayalarVolgaRusyaDanubeAlmanyaSen NehriFransaThamesİngiltereArnoİtalyaDünyanın büyük çölleriİsimYeriBüyük Sahra ÇölüOrta/Kuzey AfrikaKalahari ÇölüGüney AfrikaNamib ÇölüGüneybatı AfrikaAtacama ÇölüşiliGobi ÇölüMoğolistanArabistan ÇölüArabistanBüyük Avustralya ÇölüBatı AvustralyaMojave ÇölüGüneybatı AmerikaPainted DesertGüneybatı AmerikaSonoran ÇölüKuzey MeksikaThar ÇölüPakistan-HindistanDünyanın büyük yanardağlarıİsimYerTamboraEndonezyaKrakatauEndonez yaPinatuboFilipinlerAsamaJaponyaFujiyamaJaponyaMt. PeleeMartinikMomotomboNikaraguaPopocatépetlMeksika El ChichonMeksikaCotopaxiEkuadorRuizKolombiyaVesuvius ıtalyaEtnaSicilyaMauna LoaHawaiiMt. St. HelensABDDünyanın büyük mağaralarıİsimYerÖzellikleriAggtelekMacaristanEn büyük sarkıtları olan mağaraAltamira MağarasıSantander, ıspanyaÇok eski kaya resimleriBlue GrottoCarpri AdasıYarı sualtında olan mağarada mavi ışıkların parlamasıCarlsbad MağarasıNew Mexico, ABDDünyanın en büyük mağarasıJenolan MağarasıBlue Mountains, AvustralyaGüzel sarkıt ve dikit oluşumlarıKent MağarasıTorquay, ıngiltereAntropolojik bulgu merkeziMammoth MağarasıKentucky, ABDMağaranın çapı 16 km dir ve içindeki geçitlerin uzunluğu 482 km yi bulurPeak Mağarası veya şeytan Deliği (Devil"s Hole)Derbyshire, ıngiltereMağara bir dağın içine yaklaşıık 685 m kadar girer ve yüzeyin 182 m. altına inerPostojna GrottoTrieste, ıtalyaAvrupa" daki en büyük skolastik mağaraSinging Cave (şarkı söyleyen mağara)ızlandaıçeride şarkı söyleyenlerin seslerinin yankılanması ile ünlüdür.Wind MağarasıSouth Dakota, ABDKızılderili Sioux kabilesine göre insan ırkının doğduğu mağara.
Okyanuslar - DenizlerİsimBüyüklük (km²)Pasifik Okyanusu165.760.000Atlantik Okyanusu824.00.850Hint Okyanusu65.527.000Arktik Okyanusu14.090.118Akdeniz2.965.809Karayip Denizi2.718.205Güney Çin Denizi2.319.086Bering Denizi2.291.891Meksika Körfezi1.512.850Okhotsk Denizi1.589.742Doğu Çin Denizi1.249.157Hudson Körfezi2.232.322Japon Denizi1.007.769Andaman Denizi797.979Kuzey Denizi575.239Kızıl Deniz437.469Baltık Denizi422.170En büyük göllerİsimYerBüyüklük (km²)Hazar DeniziOrta Asya394.299SuperiorABD/Kanada82.414VictoriaTanzanya/Uganda69.485AralKazakistan/Özbekistan66.457HuronABD/Kanada59.596MichiganABD/Kanada58.016TanganyikaTanzanya/Kongo32.893BaikalRusya31.500Great BearKanada31.080NyasaMalawi/Mozambik/Tanzanya30044
En büyük adalarİsimYerBüyüklük (km²)GrönlandKuzey Atlantik2.175.597Yeni GineGüneybatı Pasifik820.033BorneoBatı Pasifik743.107MadagaskarHint Okyanusu587.042BaffinKuzeydoğu Atlantik476.068SumatraHint Okyanusu473.605HonshuJapon Denizi230.316ıngiltereKuzey Atlantik229.883EllesmereKuzey Buz Denizi212.688VictoriaKuzey Buz Denizi212.199Kıtalara göre kaydedilmiş en yüksek ve en düşük sıcaklıklarKıtaYerEn YüksekEn DüşükAfrikaAl"Aziziyah, Libya57.7 CIfrane, Fas-23.9 CAntarktikaHope Bay14.6 CVostock II-89.2 CAsyaTirat Tsvi, Israil53.9 CVerkhoyansk, Sibirya-69.8 CAvustralyaOodnadatta, Güney Avustralya50.7 CCharlotte Pass, New South Wales-23.0 CAvrupaSeville, ıspanya50.0 CUst-Shchugor, Rusya-55.0 CKuzey AmerikaDeath Valley, ABD56.7 CSnag, Kanada-63.0 CGüney AmerikaRivadavia, Arjantin48.9 CSarmiento, Arjantin-33.0 CEn Kalabalık ÜlkelerÜlkeNüfus (Milyon)Çin1,237Hindistan984ABD270Endonezya213Brez ilya170Rusya147Pakistan135Bangladeş127Japonya126Ni jerya110Alan Olarak En Geniş ÜlkelerÜlkeBüyüklük (milyon km²)Rusya17.0Kanada10.0Çin9.6ABD9.3Brezilya8.5Avus tralya7.7Hindistan3.3Arjantin2.8Kazakistan2.7Sudan 2.5En kalabalık şehirler (şehir sınırları)ŞehirNüfus (milyon)Seul10.0Mexico City9.8Sao Paulo9.3Bombay9.1Moskova8.8Jakarta8.2Tokyo8.1Shang hai7.5New York7.3Delhi7.2En uzun binalarBinaYerKatYükseklik (m)Suyong Bay TowerPusan, S. Korea88462Shanghai World Financial CenterShanghai95459Petronas TowerKuala Lumpur88452Sears TowerChicago110441Sudirman OfficeCakarta81426Jin Mao BuildingShanghai88420World Trade CenterNew York110416Plaza RakyatKuala Lumpur77382Empire State BuildingNew York102381Central PlazaHong Kong78373En kalabalık metrolarŞehirYıllık Yolcu Sayısı (milyon)Moskova3,160Tokyo2,740Mexico City1,420Seul1,390New York1,130Paris1,120Osaka1,000Hong Kong779Londra770São Paulo701Ünlü tünellerİsimYerUzunluk (km)Demiryolu tünelleriSeikanJaponya53.9Chunnelİngiltere / Fransa50Simplonİsviçre / İtalya19.7Apennineİtalya18.5St. Gotthardİsviçre14.9Lötschbergİsviçre14.6Mont CénisFransa13.7New CascadeABD12.5VosgesFransa11.2FlatheadABD11.2Karay olu tünelleriSt. Gotthardİsviçre16.4Pinglin HighwayTayvan12.8Trans-Tokyo BayJaponya9.3Store BaeltDanimarka8Mt. BlancFransa / İtalya12.7Mt. EnaJaponya8.5Great St. Bernardİsviçre / İtalya5.4Mount RoyalKanada5.1Queensway Road, Mersey Riverİngiltere3.5Lincoln, Hudson RiverABD2.5Ünlü kanallar
İsim
Yer
Uzunluk (km)
Panama
Panama
81.5
Süveyş
Mısır
16.9
St. Lawrence Geçiti
ABD/Kanada
3.862
Albert
Belçika
128.7
Amsterdam - Rhine
Hollanda
72.4
Kiel (Nord-Ostsee Kanal)
Almanya
98.6
Sault Ste. Marie
ABD/Kanada
1.9
Welland
Kanada
44.2
En uzun köprüler
İsim
Yer
Uzunluk (m)
Akashi
Kaikyo Hyogo, Japonya
1,990
Storebælt
Danimarka
1,624
Humber Hull
ıngiltere
1,410
Jiangyin Yangtze
Çin
1,385
Tsing Ma Bridge
Hong Kong
1,377
Verrazano-Narrows
New York Körfezi
1,298
Golden Gate
San Fransisko Körfezi
1,280
High Coast Bridge
Västernorrland, ısveç
1,210
Mackinac Straits
Michigan / ABD
1,158
En çok konuşulan diller
Dil
Ana Dil Olarak Konuşanlar (milyon)
Çince (Mandarin)
885.0
İspanyolca
332.0
İngilizce
322.0
Bengalce
189.0
Hindu dili
182.0
Portekizce
170.0
Rusça
170.0
Japonca
125.0
Almanca
98.0
Dünyanın 7 harikası
İsim
Yer
Mısır Piramitleri
Giza, Mısır
Babil"in Asma Bahçeleri
Irak
Zeus Heykeli
Olympia, Yunanistan
Artemis Tapınağı
Efes, Türkiye
Mausoleum
Bodrum, Türkiye
Colossus Heykeli
Rodos Adası
İskenderiye Feneri
Mısır
Okyanuslar - DenizlerİsimBüyüklük (km²)Pasifik Okyanusu165.760.000Atlantik Okyanusu824.00.850Hint Okyanusu65.527.000Arktik Okyanusu14.090.118Akdeniz2.965.809Karayip Denizi2.718.205Güney Çin Denizi2.319.086Bering Denizi2.291.891Meksika Körfezi1.512.850Okhotsk Denizi1.589.742Doğu Çin Denizi1.249.157Hudson Körfezi2.232.322Japon Denizi1.007.769Andaman Denizi797.979Kuzey Denizi575.239Kızıl Deniz437.469Baltık Denizi422.170En büyük göllerİsimYerBüyüklük (km²)Hazar DeniziOrta Asya394.299SuperiorABD/Kanada82.414VictoriaTanzanya/Uganda69.485AralKazakistan/Özbekistan66.457HuronABD/Kanada59.596MichiganABD/Kanada58.016TanganyikaTanzanya/Kongo32.893BaikalRusya31.500Great BearKanada31.080NyasaMalawi/Mozambik/Tanzanya30044
En büyük adalarİsimYerBüyüklük (km²)GrönlandKuzey Atlantik2.175.597Yeni GineGüneybatı Pasifik820.033BorneoBatı Pasifik743.107MadagaskarHint Okyanusu587.042BaffinKuzeydoğu Atlantik476.068SumatraHint Okyanusu473.605HonshuJapon Denizi230.316ıngiltereKuzey Atlantik229.883EllesmereKuzey Buz Denizi212.688VictoriaKuzey Buz Denizi212.199Kıtalara göre kaydedilmiş en yüksek ve en düşük sıcaklıklarKıtaYerEn YüksekEn DüşükAfrikaAl"Aziziyah, Libya57.7 CIfrane, Fas-23.9 CAntarktikaHope Bay14.6 CVostock II-89.2 CAsyaTirat Tsvi, Israil53.9 CVerkhoyansk, Sibirya-69.8 CAvustralyaOodnadatta, Güney Avustralya50.7 CCharlotte Pass, New South Wales-23.0 CAvrupaSeville, ıspanya50.0 CUst-Shchugor, Rusya-55.0 CKuzey AmerikaDeath Valley, ABD56.7 CSnag, Kanada-63.0 CGüney AmerikaRivadavia, Arjantin48.9 CSarmiento, Arjantin-33.0 CEn Kalabalık ÜlkelerÜlkeNüfus (Milyon)Çin1,237Hindistan984ABD270Endonezya213Brez ilya170Rusya147Pakistan135Bangladeş127Japonya126Ni jerya110Alan Olarak En Geniş ÜlkelerÜlkeBüyüklük (milyon km²)Rusya17.0Kanada10.0Çin9.6ABD9.3Brezilya8.5Avus tralya7.7Hindistan3.3Arjantin2.8Kazakistan2.7Sudan 2.5En kalabalık şehirler (şehir sınırları)ŞehirNüfus (milyon)Seul10.0Mexico City9.8Sao Paulo9.3Bombay9.1Moskova8.8Jakarta8.2Tokyo8.1Shang hai7.5New York7.3Delhi7.2En uzun binalarBinaYerKatYükseklik (m)Suyong Bay TowerPusan, S. Korea88462Shanghai World Financial CenterShanghai95459Petronas TowerKuala Lumpur88452Sears TowerChicago110441Sudirman OfficeCakarta81426Jin Mao BuildingShanghai88420World Trade CenterNew York110416Plaza RakyatKuala Lumpur77382Empire State BuildingNew York102381Central PlazaHong Kong78373En kalabalık metrolarŞehirYıllık Yolcu Sayısı (milyon)Moskova3,160Tokyo2,740Mexico City1,420Seul1,390New York1,130Paris1,120Osaka1,000Hong Kong779Londra770São Paulo701Ünlü tünellerİsimYerUzunluk (km)Demiryolu tünelleriSeikanJaponya53.9Chunnelİngiltere / Fransa50Simplonİsviçre / İtalya19.7Apennineİtalya18.5St. Gotthardİsviçre14.9Lötschbergİsviçre14.6Mont CénisFransa13.7New CascadeABD12.5VosgesFransa11.2FlatheadABD11.2Karay olu tünelleriSt. Gotthardİsviçre16.4Pinglin HighwayTayvan12.8Trans-Tokyo BayJaponya9.3Store BaeltDanimarka8Mt. BlancFransa / İtalya12.7Mt. EnaJaponya8.5Great St. Bernardİsviçre / İtalya5.4Mount RoyalKanada5.1Queensway Road, Mersey Riverİngiltere3.5Lincoln, Hudson RiverABD2.5Ünlü kanallar
İsim
Yer
Uzunluk (km)
Panama
Panama
81.5
Süveyş
Mısır
16.9
St. Lawrence Geçiti
ABD/Kanada
3.862
Albert
Belçika
128.7
Amsterdam - Rhine
Hollanda
72.4
Kiel (Nord-Ostsee Kanal)
Almanya
98.6
Sault Ste. Marie
ABD/Kanada
1.9
Welland
Kanada
44.2
En uzun köprüler
İsim
Yer
Uzunluk (m)
Akashi
Kaikyo Hyogo, Japonya
1,990
Storebælt
Danimarka
1,624
Humber Hull
ıngiltere
1,410
Jiangyin Yangtze
Çin
1,385
Tsing Ma Bridge
Hong Kong
1,377
Verrazano-Narrows
New York Körfezi
1,298
Golden Gate
San Fransisko Körfezi
1,280
High Coast Bridge
Västernorrland, ısveç
1,210
Mackinac Straits
Michigan / ABD
1,158
En çok konuşulan diller
Dil
Ana Dil Olarak Konuşanlar (milyon)
Çince (Mandarin)
885.0
İspanyolca
332.0
İngilizce
322.0
Bengalce
189.0
Hindu dili
182.0
Portekizce
170.0
Rusça
170.0
Japonca
125.0
Almanca
98.0
Dünyanın 7 harikası
İsim
Yer
Mısır Piramitleri
Giza, Mısır
Babil"in Asma Bahçeleri
Irak
Zeus Heykeli
Olympia, Yunanistan
Artemis Tapınağı
Efes, Türkiye
Mausoleum
Bodrum, Türkiye
Colossus Heykeli
Rodos Adası
İskenderiye Feneri
Mısır