unforgiven
17.Şubat.2009, 19:49
YAVRULARIN BAKIMI
İlk 48 saat hepsinin gerektiği gibi meme emdiğinden emin olabilmek için yavruları çok yakından izleyiniz. Bazen zayıf veya küçük bir yavru bir kenara itilir, anneside ona bakmayı red eder. Bu gibi yavrular elle beslenmelidir ve genelde ilk haftadan sonra kardeşlerine yetişirler.
Bazen yavru çok küçük olabilir ve kendi başına süt ememez. Bu durumda annesinin memesinin ucuna getirilip ağzına süt sıkmak gerekir.
Zayıf yavruların gıda takviyesi evde hazırlanan bir formül veya dışarıdan hazır satın alınan bir formülle olmalıdır. Keçi sütü yeni doğmuş yavruyu güçlendirir. Gıda takviyesi durumunda mamalar arasında yavru annesinin yanına konmalıdır. Anne köpek yavrusunu yalayarak temizler ve ısıtır.
Zayıf yavru devamlı ağlar, üşür durumu kritiktir. Bu durumda derhal ayrı bir kutuya alınmalıdır. Sıcak su şişesi veya elektkrikli battaniye ile sıcak tutulmalıdır. Her yarım saatte glikoz su veya sütle beslenmeli ve gerekirse uyarılması için gıdasına 1-2 damla konyak katılmalıdır.
Yavru süt emmek istemiyorsa veya annenin sütü yeterli değilse yavruya süt emmeyi öğretmek gerekir. Bunda başarılı olunamazsa yapay beslenmeye baş vurulmalıdır. Yavruyu annenin meme ucuna getirip ağzına süt sıkmak, reflexleri başlatmanın bir yoludur. Genelde, annesinin sütünün tadına vardıktan sonra yavru zevkle memeyi emmeye başlayacaktır.
Anenin iki arka memesine dikkat ediniz. Bunlar genelde çok büyük ve sütle doludur. Bazen çok şiş ve dolu olurlar. Yavrular bu durumda memeleri ememez. Anennin ateşi yükselir, memede enfeksiyon ve apse oluşur. Yavruların arka memeleri emmediği durumlarda memeler elle sağılarak onların emebileceği boyutlara getirilmelidir. Eğer köpek küçükse yavrular en dolu memelere getirilmelidir. Yavruların meme değişimi sağlanırsa hiç bir meme aşırı süt üretiminden çatlamaz ve tıkanmaz.
Son zamanlarda yapılan bir çalışma da meme emen yavrulardan 1/3 nün anne sütünden memnun olmadığını göstermiştir. Yavrular çok huzurusuzdur ve gerektiği gibi büyüyemez. Bu gibi durumlarda yavrunun şişeyle beslenmesi hem yavru hem de annenin yararınadır. Bazı köpeklerde sütün kalitesi ve miktarı yavruların gereksinimini karşılayamaz.
ANASIZ KALMIŞ YAVRUNUN BAKIM VE BESLENMESİ
Çeşitli nedenlerden dolayı bazı yavrular özel bakım ister. Bunun en sık raslanan nedeni annenin ölümüdür. Diğer nedenler sezeryanla doğurmuş olan hayvanların ilk bir kaç gün süt verememesi, çok küçük yavrunun memeyi emememesi, annenin çok zayıf yavruyu red etmesi ve bir batında çok sayıda yavru doğmuş olmasıdır.
Yavruyu elle bakarak yetiştirmek sabır ve dikkat gerektirir. Bazı durumlarda yavru çok hızlı yer veya çok fazla hava yutar. Bir sürü yavruyu aynı anda yetiştirirken üç faktör göz önünde tutulmalıdır.
Uygulanan mama formülü annenin sütünü uyarmalıdır.
Uygun ortam temin edilmelidir.
Uygun bakım sağlanmalıdır.
Mama formülü:
Sağlıklı ve canlı yavrular miktar ve kalite itibariyle ana sütüne benzer bir formül gerektirir. Mama, ev yapımı olabileceği gibi bazen yurt dışından mükemmel mamalar ithal edilebilir. Bunlarda protein, yağ, karbonhidrat, vitamin ve mineraller en uygun biçimde karıştırılmış olup ana sütüne mükemmel bir alternatif oluşturur.
Ev yapımı mamaya gelince: 1 kutu süt tozu, eşit miktarda kaynamış su, 1 yumurta sarısı, 1 çorba kaşığı şeker ve 1 çay kaşığı limon suyu. Bu karışım hazırlandıktan sonra buzdolabında saklanmalı ve mama saatlerinde azar azar ısıtılarak verilmelidir. Besleme biberon, damlalık veya plastik şırınga ile yapılabilir.
Bazı kimseler keçi sütünden çok mükemmel sonuçlar aldıklarını söylemektedirler.
Mama hazımsızlık, kolik veya diareye neden olmamalıdır. Evde hazırlanan mama diareye neden olursa şeker katılmamalıdır.
Uygun ortam:
Yeni doğan yavru için üşüme en büyük tehlikedir. Çünkü yavruda koruyucu ısı mekanizması henüz gelişmemiştir. Kuvöz tipi bir kutuya elektrikli ısıtma yastığı veya infaruj ampul uygulanabilir. Normal bir ampul ile ısı ilk 5 gün 37 –38 C de olabilir. Bunu takibeden 2 haftada da 36,5-<?xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" /><st1:metricconverter w:st="on" ProductID="38 C">38 C</st1:metricconverter> arasında olmalıdır. 4 Hafta sonunda 25-<st1:metricconverter w:st="on" ProductID="30 C">30 C</st1:metricconverter> arasına düşürülebilir. Fakat fazla sıcak tutmak da üşütmek kadar tehlikelidir. Bu nedenle kuvöz kutunun ısısı devamlı kontrol edilmelidir.
Annelerinin yokluğunda yavrular ayrı kutularda muhafaza edilmelidir. Analarının memesini ememeyen yavrular birbirlerinin kuyruk ve üreme organlarını emme eğiliminde olur. Bebeklerin ayrı tutulması diare ve kabız kontrolunu da kolaylaştırır. Her bölüm temiz yumuşak bir kağıt bebek bezi veya katlanmış gazete ile kaplanmalıdır. Bez veya havlu özenle kutuya iğnelenerek yavrunun bezin altına girip boğulması önlenmelidir.
Uygun bakım:
Düzenli ağırlık artışı ve vücudunun ele gelmesi bebeğin bakımının uygun olduğunu gösterir. Süt ile yeterince sıvı alamayan yavru susuz kalır dehidrasyona uğrar. Yavru köpek yuvarlak ve tombul olmalıdır.
Yavrunun dışkısı çok önemli bir delildir. Dışkının kıvamı ve tuvalet ihtiyacının düzenliliği sağlık belirtisidir. Anormallik sağlıksızlık belirtisidir. Normal dışkı biçimli ve sarımsı olur. Günde 3-4 kere beslenen normal yavrunun 3-5 kere dışarı çıkması gerekir. Bir başka deyişler her beslenmeyi bir dışarı çıkma takip etmelidir.
Annesiz yavrunun beslenmesi:
Yavru 8 saatte bir, günde 3 kez beslenmelidir. Bazı yavruların 4 kere beslenmesi gerekir. Her 2 saatte bir yavrunun beslenmesi gereksizdir. Hasta veya çok zayıf olan yavru her saat başı veya her yarım saatte bir beslenme gerektirir. Bu her seferinde bir kaç damla mama vererek olur. Verilen miktarın yeterliliği her beslenmeden sonra göbeğininn şişmesi ile ölçülür.
Yavru aşırı beslenmemelidir. Aşırı beslenme sonucu göbeğin fazla şişmesi çeşitli hazımsızlıklara neden olur, kolik hazımsızlık ve diare gibi. İlk 2-3 gün yavrunun az beslenmesi, 4 veya 5. Günden sonra tam beslenmeye geçilmesi uygundur. 2-3 haftada mama ile beslendikten sonra hazır mısır gevreği türünden kahvaltılıklar verilebilir. Yavru 3 haftada kendi kendine yemek yemeğe başlayabilir. Bir diğer besleme yolu çorbamsı mamaya parmak batırıp hayvana parmağı emdirmektir.
Bazı durumlarda yavruyu birkaç gün kaşıkla beslemek gerekir. Çünkü kendi başına kaptan yemeden önce katı gıdalara alışmalıdır. Bu durumda biraz hazır mama veya pişmiş kıyma mamaya katılabilir. 3-4 haftalık yavrular kendi yerlerini öğrenmiş olur ve kendi başlarına düzenli yemek yemeğe başlar. 4 Haftayı dolduran yavru artık tamamen mamadan kesilir ve her yemekte katı gıdalar verilebilir.
Beslenme teknikleri:
Beslenme sırasında yavru için en iyi pozisyon yüz üstü olmasıdır. Hiç bir zaman şişe veya damlalıkla beslenirken sırt üstü yatırılmamalıdır. Bu durumda mama boğazına kaçarsa öksürecektir. Hatta akciğerine kaçtığı takdirde yabancı cisimden dolayı pneumonia olabilir.
Mama daima ılık olmalıdır. Yavruyu beslerken acele etmeyiniz. Besleme sırasında yavrunun burnunda süt baloncukları oluşursa bu sütün boğazına hızla yüklendiğini gösterir ve boğulma tehlikesi işaretirir.
Ya damlalık çok büyüktür veya şişedeki emziğin delikleri çok büyüktür, bunların yenilenmesi gerekir. Şişe <st1:metricconverter w:st="on" ProductID="45 C">45 C</st1:metricconverter> lik bir açıda tutulmalıdır ve yavrunun ağzına hava girmesine müsaade edilmemelidir. Hava yutarsa bu hazımsızlığa neden olabilir.
Yavrunun yeterince süt aldığından emin olabilmek için emzikler her zaman kontrol edilmelidir. Şişe baş aşağı tutulduğunda süt delikten yavaş yavaş sızmalıdır. Süt akım hızı yeterli değilse kızgın bir iğne ile delikleri büyütmek mümkündür.
Her beslenmeden sonra yavrunun gazı çıkarılmalıdır. Dik durumda omuzunuza yaslıyarak ve sırtını ovarak gazını çıkartabilirsiniz. Gazı çıkarılırsa çeşitli hazım bozuklukları da önlenmiş olur.
Tuvalet sorunları:
Doğumdan sonra ilk haftada tuvalet ihtiyacı konusunda yavru iç güdüsüyle haraket eder. Bu konularda sahibi kendisine yardımcı olabilir. Doğal faaliyetleri uyarmak için her beslemeden sonra anus ve karın bölgesi bebek yağı veya ılık suya batırılmış pamuklu çubukla ovulmalıdır. İhtiyaçları giderildikten sonra ve beslemeden sonra cildi ılık suyla özenle temizlenmelidir.
Kabızlık:
Kabızlık karnın şişmesine ve kolik sancılarına neden olur. Mamadaki şeker miktarı biraz arttırılarak veya bal katılarak hafif bir laksetif etkisi sağlanabilir. Barsak haraketlerindeki düzensizlik devam ederse yavrunun diline 1-2 damla mineral yağı damlatıralar durum düzeltilebilir. Her beslenmeden sonra dışarı çıkamayan yavrularda barsak düzensizlikleri oluşur ve yavrunun hayatını tehdit edebilir. Ciddi durumlarda ılık sabunlu su ile lavman önerilir.
Diare:
Gevşek dışkı hastalık veya aşırı besleme belirtisidir ya da mamanın yavruya ağır geldiğini gösterir. Diare görülür görülmez mama su ilavesi ile sulandırılmalı ve şeker katılmamalıdır. Bebeklere uygun bir diare ilacı kullanılabilir. Diare devam ederse veterinere danışmak gerekir.
Günlük bakım:
Günlük bakım bir ihtiyaçtır. Her gün yavrunun gözleri asitborikli su ile silinmeli ve vücuduna masaj yapılmalıdır. Bu kan dolaşımını uyarır ve yavruyu uyandırır. Masaj için en uygun zaman beslemeden hemen öncedir. Bunun en güzel yolu yavrunun sırtını ve yanlarını katlanmış bir bezle okşamaktır. Zaman zaman derisine bebek yağı sürerek kuvöz ısısından oluşabilecek çatlaklar önlenebilir. Mutlaka gerekirse, yavrular ılık suyla yıkanıp kurulanabilir.
Beslenme araç ve gereçleri:
Bütün besleme araç ve gereçleri fırça ile çok iyi yıkanmalıdır. İyice temizlenmemiş besleme araç ve gereçleri hastalık oluşumuna neden olur. Mama her gün hazırlanmalı ve beslenme zamanlarında birazı ısıtılarak yavruya verilmelidir. Anasız yavruları beslemek için en uygun araç normal bebek şişesine katılan küçük emziktir.
Canine globuline:
Araştırmalar anasız yetişen bazı yavruların enfeksiyonlara özellikle duyarlı olduğunu göstermiştir. Bu yavrularda kurtlar da kolayca yerleşebilir. Anasız yavrulara doğumdan sonraki 24 saat içinde hastalıklara karşı direnç oluşturmak için canine globuline verilmesini öneririz. Normal durumlarda analarının kolostrumundan bunu elde etmiş olabilirlerdi.
Yavruların ağızlarını mamaya batırarak beslenmesi :
Şişe veya şırıngayla beslemeye mükemmel bir alternatif yavrunun mamasını derin olmayan bir kaba koyarak ağzını mamaya batırmaktır. Bazı yavrular hemen yalanmaya başlar. Bazılarında ise bunu akıl etmek bir kaç gün gerektirebilir. Başlangıçta burunlarına süt kaçmaması için dikkatle izlenmeleri gerekir. Kabın içine dalıp çıkmadan yemek yemeği öğreninceye kadar her beslemeden sonra yüzleri, elleri ve ayakları güzele silinmelidir.
Bu metod yalnızca sağlıklı yavrularda denenebilir. Uygulamaya başlamadan önce boğazları kontrol edilmelidir. Tavşan damağı veya yumuşak damağında yarık olan bir yavruda süt akciğerlere kaçıp pneumonia’ ya neden olabilir. Bu nedenle kesinlikle veteriner kontrolu gerekir.
İsmail ŞEN (Veteriner Sağlık Teknisyeni)
İlk 48 saat hepsinin gerektiği gibi meme emdiğinden emin olabilmek için yavruları çok yakından izleyiniz. Bazen zayıf veya küçük bir yavru bir kenara itilir, anneside ona bakmayı red eder. Bu gibi yavrular elle beslenmelidir ve genelde ilk haftadan sonra kardeşlerine yetişirler.
Bazen yavru çok küçük olabilir ve kendi başına süt ememez. Bu durumda annesinin memesinin ucuna getirilip ağzına süt sıkmak gerekir.
Zayıf yavruların gıda takviyesi evde hazırlanan bir formül veya dışarıdan hazır satın alınan bir formülle olmalıdır. Keçi sütü yeni doğmuş yavruyu güçlendirir. Gıda takviyesi durumunda mamalar arasında yavru annesinin yanına konmalıdır. Anne köpek yavrusunu yalayarak temizler ve ısıtır.
Zayıf yavru devamlı ağlar, üşür durumu kritiktir. Bu durumda derhal ayrı bir kutuya alınmalıdır. Sıcak su şişesi veya elektkrikli battaniye ile sıcak tutulmalıdır. Her yarım saatte glikoz su veya sütle beslenmeli ve gerekirse uyarılması için gıdasına 1-2 damla konyak katılmalıdır.
Yavru süt emmek istemiyorsa veya annenin sütü yeterli değilse yavruya süt emmeyi öğretmek gerekir. Bunda başarılı olunamazsa yapay beslenmeye baş vurulmalıdır. Yavruyu annenin meme ucuna getirip ağzına süt sıkmak, reflexleri başlatmanın bir yoludur. Genelde, annesinin sütünün tadına vardıktan sonra yavru zevkle memeyi emmeye başlayacaktır.
Anenin iki arka memesine dikkat ediniz. Bunlar genelde çok büyük ve sütle doludur. Bazen çok şiş ve dolu olurlar. Yavrular bu durumda memeleri ememez. Anennin ateşi yükselir, memede enfeksiyon ve apse oluşur. Yavruların arka memeleri emmediği durumlarda memeler elle sağılarak onların emebileceği boyutlara getirilmelidir. Eğer köpek küçükse yavrular en dolu memelere getirilmelidir. Yavruların meme değişimi sağlanırsa hiç bir meme aşırı süt üretiminden çatlamaz ve tıkanmaz.
Son zamanlarda yapılan bir çalışma da meme emen yavrulardan 1/3 nün anne sütünden memnun olmadığını göstermiştir. Yavrular çok huzurusuzdur ve gerektiği gibi büyüyemez. Bu gibi durumlarda yavrunun şişeyle beslenmesi hem yavru hem de annenin yararınadır. Bazı köpeklerde sütün kalitesi ve miktarı yavruların gereksinimini karşılayamaz.
ANASIZ KALMIŞ YAVRUNUN BAKIM VE BESLENMESİ
Çeşitli nedenlerden dolayı bazı yavrular özel bakım ister. Bunun en sık raslanan nedeni annenin ölümüdür. Diğer nedenler sezeryanla doğurmuş olan hayvanların ilk bir kaç gün süt verememesi, çok küçük yavrunun memeyi emememesi, annenin çok zayıf yavruyu red etmesi ve bir batında çok sayıda yavru doğmuş olmasıdır.
Yavruyu elle bakarak yetiştirmek sabır ve dikkat gerektirir. Bazı durumlarda yavru çok hızlı yer veya çok fazla hava yutar. Bir sürü yavruyu aynı anda yetiştirirken üç faktör göz önünde tutulmalıdır.
Uygulanan mama formülü annenin sütünü uyarmalıdır.
Uygun ortam temin edilmelidir.
Uygun bakım sağlanmalıdır.
Mama formülü:
Sağlıklı ve canlı yavrular miktar ve kalite itibariyle ana sütüne benzer bir formül gerektirir. Mama, ev yapımı olabileceği gibi bazen yurt dışından mükemmel mamalar ithal edilebilir. Bunlarda protein, yağ, karbonhidrat, vitamin ve mineraller en uygun biçimde karıştırılmış olup ana sütüne mükemmel bir alternatif oluşturur.
Ev yapımı mamaya gelince: 1 kutu süt tozu, eşit miktarda kaynamış su, 1 yumurta sarısı, 1 çorba kaşığı şeker ve 1 çay kaşığı limon suyu. Bu karışım hazırlandıktan sonra buzdolabında saklanmalı ve mama saatlerinde azar azar ısıtılarak verilmelidir. Besleme biberon, damlalık veya plastik şırınga ile yapılabilir.
Bazı kimseler keçi sütünden çok mükemmel sonuçlar aldıklarını söylemektedirler.
Mama hazımsızlık, kolik veya diareye neden olmamalıdır. Evde hazırlanan mama diareye neden olursa şeker katılmamalıdır.
Uygun ortam:
Yeni doğan yavru için üşüme en büyük tehlikedir. Çünkü yavruda koruyucu ısı mekanizması henüz gelişmemiştir. Kuvöz tipi bir kutuya elektrikli ısıtma yastığı veya infaruj ampul uygulanabilir. Normal bir ampul ile ısı ilk 5 gün 37 –38 C de olabilir. Bunu takibeden 2 haftada da 36,5-<?xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" /><st1:metricconverter w:st="on" ProductID="38 C">38 C</st1:metricconverter> arasında olmalıdır. 4 Hafta sonunda 25-<st1:metricconverter w:st="on" ProductID="30 C">30 C</st1:metricconverter> arasına düşürülebilir. Fakat fazla sıcak tutmak da üşütmek kadar tehlikelidir. Bu nedenle kuvöz kutunun ısısı devamlı kontrol edilmelidir.
Annelerinin yokluğunda yavrular ayrı kutularda muhafaza edilmelidir. Analarının memesini ememeyen yavrular birbirlerinin kuyruk ve üreme organlarını emme eğiliminde olur. Bebeklerin ayrı tutulması diare ve kabız kontrolunu da kolaylaştırır. Her bölüm temiz yumuşak bir kağıt bebek bezi veya katlanmış gazete ile kaplanmalıdır. Bez veya havlu özenle kutuya iğnelenerek yavrunun bezin altına girip boğulması önlenmelidir.
Uygun bakım:
Düzenli ağırlık artışı ve vücudunun ele gelmesi bebeğin bakımının uygun olduğunu gösterir. Süt ile yeterince sıvı alamayan yavru susuz kalır dehidrasyona uğrar. Yavru köpek yuvarlak ve tombul olmalıdır.
Yavrunun dışkısı çok önemli bir delildir. Dışkının kıvamı ve tuvalet ihtiyacının düzenliliği sağlık belirtisidir. Anormallik sağlıksızlık belirtisidir. Normal dışkı biçimli ve sarımsı olur. Günde 3-4 kere beslenen normal yavrunun 3-5 kere dışarı çıkması gerekir. Bir başka deyişler her beslenmeyi bir dışarı çıkma takip etmelidir.
Annesiz yavrunun beslenmesi:
Yavru 8 saatte bir, günde 3 kez beslenmelidir. Bazı yavruların 4 kere beslenmesi gerekir. Her 2 saatte bir yavrunun beslenmesi gereksizdir. Hasta veya çok zayıf olan yavru her saat başı veya her yarım saatte bir beslenme gerektirir. Bu her seferinde bir kaç damla mama vererek olur. Verilen miktarın yeterliliği her beslenmeden sonra göbeğininn şişmesi ile ölçülür.
Yavru aşırı beslenmemelidir. Aşırı beslenme sonucu göbeğin fazla şişmesi çeşitli hazımsızlıklara neden olur, kolik hazımsızlık ve diare gibi. İlk 2-3 gün yavrunun az beslenmesi, 4 veya 5. Günden sonra tam beslenmeye geçilmesi uygundur. 2-3 haftada mama ile beslendikten sonra hazır mısır gevreği türünden kahvaltılıklar verilebilir. Yavru 3 haftada kendi kendine yemek yemeğe başlayabilir. Bir diğer besleme yolu çorbamsı mamaya parmak batırıp hayvana parmağı emdirmektir.
Bazı durumlarda yavruyu birkaç gün kaşıkla beslemek gerekir. Çünkü kendi başına kaptan yemeden önce katı gıdalara alışmalıdır. Bu durumda biraz hazır mama veya pişmiş kıyma mamaya katılabilir. 3-4 haftalık yavrular kendi yerlerini öğrenmiş olur ve kendi başlarına düzenli yemek yemeğe başlar. 4 Haftayı dolduran yavru artık tamamen mamadan kesilir ve her yemekte katı gıdalar verilebilir.
Beslenme teknikleri:
Beslenme sırasında yavru için en iyi pozisyon yüz üstü olmasıdır. Hiç bir zaman şişe veya damlalıkla beslenirken sırt üstü yatırılmamalıdır. Bu durumda mama boğazına kaçarsa öksürecektir. Hatta akciğerine kaçtığı takdirde yabancı cisimden dolayı pneumonia olabilir.
Mama daima ılık olmalıdır. Yavruyu beslerken acele etmeyiniz. Besleme sırasında yavrunun burnunda süt baloncukları oluşursa bu sütün boğazına hızla yüklendiğini gösterir ve boğulma tehlikesi işaretirir.
Ya damlalık çok büyüktür veya şişedeki emziğin delikleri çok büyüktür, bunların yenilenmesi gerekir. Şişe <st1:metricconverter w:st="on" ProductID="45 C">45 C</st1:metricconverter> lik bir açıda tutulmalıdır ve yavrunun ağzına hava girmesine müsaade edilmemelidir. Hava yutarsa bu hazımsızlığa neden olabilir.
Yavrunun yeterince süt aldığından emin olabilmek için emzikler her zaman kontrol edilmelidir. Şişe baş aşağı tutulduğunda süt delikten yavaş yavaş sızmalıdır. Süt akım hızı yeterli değilse kızgın bir iğne ile delikleri büyütmek mümkündür.
Her beslenmeden sonra yavrunun gazı çıkarılmalıdır. Dik durumda omuzunuza yaslıyarak ve sırtını ovarak gazını çıkartabilirsiniz. Gazı çıkarılırsa çeşitli hazım bozuklukları da önlenmiş olur.
Tuvalet sorunları:
Doğumdan sonra ilk haftada tuvalet ihtiyacı konusunda yavru iç güdüsüyle haraket eder. Bu konularda sahibi kendisine yardımcı olabilir. Doğal faaliyetleri uyarmak için her beslemeden sonra anus ve karın bölgesi bebek yağı veya ılık suya batırılmış pamuklu çubukla ovulmalıdır. İhtiyaçları giderildikten sonra ve beslemeden sonra cildi ılık suyla özenle temizlenmelidir.
Kabızlık:
Kabızlık karnın şişmesine ve kolik sancılarına neden olur. Mamadaki şeker miktarı biraz arttırılarak veya bal katılarak hafif bir laksetif etkisi sağlanabilir. Barsak haraketlerindeki düzensizlik devam ederse yavrunun diline 1-2 damla mineral yağı damlatıralar durum düzeltilebilir. Her beslenmeden sonra dışarı çıkamayan yavrularda barsak düzensizlikleri oluşur ve yavrunun hayatını tehdit edebilir. Ciddi durumlarda ılık sabunlu su ile lavman önerilir.
Diare:
Gevşek dışkı hastalık veya aşırı besleme belirtisidir ya da mamanın yavruya ağır geldiğini gösterir. Diare görülür görülmez mama su ilavesi ile sulandırılmalı ve şeker katılmamalıdır. Bebeklere uygun bir diare ilacı kullanılabilir. Diare devam ederse veterinere danışmak gerekir.
Günlük bakım:
Günlük bakım bir ihtiyaçtır. Her gün yavrunun gözleri asitborikli su ile silinmeli ve vücuduna masaj yapılmalıdır. Bu kan dolaşımını uyarır ve yavruyu uyandırır. Masaj için en uygun zaman beslemeden hemen öncedir. Bunun en güzel yolu yavrunun sırtını ve yanlarını katlanmış bir bezle okşamaktır. Zaman zaman derisine bebek yağı sürerek kuvöz ısısından oluşabilecek çatlaklar önlenebilir. Mutlaka gerekirse, yavrular ılık suyla yıkanıp kurulanabilir.
Beslenme araç ve gereçleri:
Bütün besleme araç ve gereçleri fırça ile çok iyi yıkanmalıdır. İyice temizlenmemiş besleme araç ve gereçleri hastalık oluşumuna neden olur. Mama her gün hazırlanmalı ve beslenme zamanlarında birazı ısıtılarak yavruya verilmelidir. Anasız yavruları beslemek için en uygun araç normal bebek şişesine katılan küçük emziktir.
Canine globuline:
Araştırmalar anasız yetişen bazı yavruların enfeksiyonlara özellikle duyarlı olduğunu göstermiştir. Bu yavrularda kurtlar da kolayca yerleşebilir. Anasız yavrulara doğumdan sonraki 24 saat içinde hastalıklara karşı direnç oluşturmak için canine globuline verilmesini öneririz. Normal durumlarda analarının kolostrumundan bunu elde etmiş olabilirlerdi.
Yavruların ağızlarını mamaya batırarak beslenmesi :
Şişe veya şırıngayla beslemeye mükemmel bir alternatif yavrunun mamasını derin olmayan bir kaba koyarak ağzını mamaya batırmaktır. Bazı yavrular hemen yalanmaya başlar. Bazılarında ise bunu akıl etmek bir kaç gün gerektirebilir. Başlangıçta burunlarına süt kaçmaması için dikkatle izlenmeleri gerekir. Kabın içine dalıp çıkmadan yemek yemeği öğreninceye kadar her beslemeden sonra yüzleri, elleri ve ayakları güzele silinmelidir.
Bu metod yalnızca sağlıklı yavrularda denenebilir. Uygulamaya başlamadan önce boğazları kontrol edilmelidir. Tavşan damağı veya yumuşak damağında yarık olan bir yavruda süt akciğerlere kaçıp pneumonia’ ya neden olabilir. Bu nedenle kesinlikle veteriner kontrolu gerekir.
İsmail ŞEN (Veteriner Sağlık Teknisyeni)