Tamer Kuvvet
24.Şubat.2009, 08:12
http://img25.imageshack.us/img25/9898/ankut5.jpghttp://img25.imageshack.us/img25/7503/ankut1m.jpghttp://img27.imageshack.us/img27/5356/ankut2.jpghttp://img27.imageshack.us/img27/6375/ankut3.jpghttp://img27.imageshack.us/img27/4971/ankut4.jpghttp://img54.imageshack.us/img54/9540/ankut6.jpghttp://img27.imageshack.us/img27/5497/ankut7.jpghttp://img27.imageshack.us/img27/5301/ankut9.jpghttp://img27.imageshack.us/img27/1902/ankut10.jpghttp://img27.imageshack.us/img27/1685/ankut11.jpg
Tamer Kuvvet
24.Şubat.2009, 08:14
Ankut Irkı Güvercinler
Ülkemizde gut, gud, kut gibi adlarla da anılmaktadırlar. Dünyada“Ankut Trumpeter” ya da “Ankhut Trumpeter” adı ile bilinen bugüvercinler yurdumuzda genel olarak Ankut adı ile bilinirler. Kökenolarak Orta Asya Türkmenistan kaynaklı olan bu güvercinler, bizim yerliırklarımızdan olmakla birlikte, Türklerin göçleri ile birlikte dünyayayayılmışlardır. Bu göçler tek bir tarihte ve tek bir yöne olmayıpfarklı zaman dilimlerinde farklı bölgelere yönelmiştir. Bu bakımdanAnkut ırkı güvercinler de Ortadoğu’dan, Rusya’ya ve Anadolu’nuniçlerinden Avrupa’ya kadar dağılmışlardır.
Ülkemizin dışında Rusya’da da yetiştirilmektedirler. Bugünbizim değerini bilemediğimiz Ankutlara Ruslar, sahip çıkmaktadırlar.Ancak çeşitli Rus kaynaklarında, Russian Trumpeter (RussianBarabanshik) ve Bokhara Trumpeter (Bokharski Barabanshik) adları ilebilinen Rus trumpeter ırklarının kökeninin Ankut ırkı olduğubelirtilmektedir. Dünyada genel olarak Trumpeter olarak adlandırılanötücü güvercin ırklarının bir çok çeşidi bulunmaktadır. Bugüvercinlerden ülkemizde Ankut, Demkeş, Kumru ve Bayburt olmak üzere 4ayrı ırk yetiştirilmektedir. Bu ırklardan Demkeş ve Ankut’un ortaközellikleri “Dem Çekme” adı verilen ötüş şekilleridir. Dem çekme tabiritasavvuf müziğinde ve genel olarak Türk müziğinde doğaçlama olarakyapılan sunum sırasında sazlardan birinin soliste sürekli ya daaralıklı olarak eşlik etmesi anlamına gelir. Bu daha çok solistindetone olmaması amacı ile yapılır. Bu güvercinlerin ötüşü dem çekmeyebenzetilmektedir.
ESKİ TÜRK TOPLULUKLARINDA ANKUTLAR
Ankut ırkı güvercinler, İslamiyet öncesi Türk topluluklarında veŞaman geleneklerinde değer verilen ve uğurlu kabul edilen birgüvercindirler. Bu topluluklarda bir çadırda çocuk doğduğunda, birerkek Ankut güvercini o sabah çadırın üzerine gelip konar ve ötmeyebaşlarsa, bu durum o çocuğun ilerde Şamanlık yetenekleri olacağıanlamında yorumlanmaktadır. Türk toplumunda Ankut güvercinlerinin özelbir yeri ve önemi vardır. Bunun en önemli nedeni İslam dininin kurucucuHz Muhammet’in halifelerinden Hz. Ali’nin bu güvercinlerden beslemişolmasıdır. Evliya Çelebi, Hz. Ali’nin de “kırmızı çatal ibikli çakşırlıgüvercin” beslediğini ve bu bakımdan bunları beslemenin sünnet olduğunuyazmaktadır. Burada bahsedilen güvercinler bizim bugün “Ankut” adı ileadlandırdığımız kuşlardır. Çatal ibikten kastedilen şey çift tepedir.(takka, perçem) Çakşır işe paça (tozluk) anlamındadır. Evliya ÇelebininSeyahatnamesinde, Peygamberimizin torunu ve Hz. Ali’nin oğlu olan ve680 yılında Kerbela’da öldürülen İmam Hüseyin’in atmaca ve doğanavladığı, ayrıca çakşırlı (paçalı) kut güvercin beslediği yazılıdır.Evliya çelebi bu bakımdan 1638 yılında, İstanbul’da kuşu kuş ileavlayan avcıların, pirimiz İmam Hüseyin’dir dediklerini belirtiyor.Gene Evliya Çelebinin belirttiğine göre Ankutların, Sadekut, Taçlıkut,Çakşırlıkut (paçalı) gibi çeşitleri bulunmaktadır. Şanlıurfa’dagünümüzde Ankutların uğurlu olduğuna inanılıyor. Bu inanış kaynağınıçok eskilerden almaktadır. Hz Eyyüp’ün mağarasında beslediği bilinen bugüvercinlerin, halk arasında çocuğu olmayan kadınlara uğur getirdiği vehatta gece uykusunda korkan kadınların dertlerine deva olduğusöyleniyor. Hz Eyyüp, cüzzam hastalığına yakalandığı için bir mağarayaçekilmiş ve yaşamını burada devam ettirmiştir. Kendisine burada eşibakmıştır. Hz Eyyüp’ün bu mağarada Ankut ırkı güvercinler yetiştirdiğibilinmektedir. Günümüzde bu mağara, Şanlıurfa ilimizin 2 Km kadargüneyinde, Eyyubi mahallesinde bir tepe üzerinde bulunmaktadır. Halkarasında bir şifa yeri olarak kabul görmekte ve ziyaret edilmektedir.Ankut ırkımızın toplumumuzda böylesine derin ve köklü bir yeri olmasınave bu kuşları beslemenin dinen sünnet sayılmasına karşın, son dönemdebu ırkı yetiştirenlerin sayıca azalması sonucu bu ırkımız artık ciddişekilde yok olmuştur. Bu gün daha çok Doğu ve Güneydoğu illerimizde veözellikle de Diyarbakır’da bulunurlar. Nevşehir’de de yetiştirildikleribilinmektedir.
FORM ÖZELLİKLERİ
Dünyada “Ankut Trumpeter” ya da “Ankhut Trumpeter” adı ilebilinen bu güvercinler uçuş kuşu değildirler. Uçurulduklarında fazlauçmadan konarlar. Bu nedenle yuva içinde ve bahçelerde formgüzellikleri için beslenirler. Bir tür süs kuşu olan bu güvercinlerinen önemli özellikleri, “dem çekme” adı verilen ötüş şekilleridir.Yetiştiriciler arasında, dem çekme özellikleri ve sürelerine göre değerbiçilirler. Dem çekişleri dikkat çekicidir. İyi dem çeken bir Ankutgüvercininin en az 40–45 dakika kadar dem çekmesi aranan birözelliktir. Ankutlar “Kamış paça” tabir edilen tarzda uzun ve geriyedoğru kıvrık şekilde paçalı olurlar. Paçasız olanı yoktur. Çifttepelidirler. Kafanın önünde düzgün bir perçem, arkada ise düzgün birtakka bulunmalıdır. Tepesiz olanlarına nadiren rastlanmaktadır. Bunlarkırma kuşlar olup değersizdirler. Gözler parlak ve açıktır. Tüy rengiparlak ve canlı olmalıdır. Gagaları normalden biraz uzun olur.Vücutları normal güvercinlere göre biraz daha iri yapılıdır.
RENK ÇEŞİTLERİ
Ankut ırkı tek renk olarak karşımıza gelmektedir. Kızıla çalankahverengi tonda bir renkleri vardır. Bu rengi pas rengi olarak datanımlayabiliriz. Bu rengin biraz açık ya da biraz daha koyu tonlarıolabilmektedir. Ancak renk canlı olmalıdır. Bir de “Ala gut” adıverilen bir rengi daha bulunmaktadır. Bu renkte kanat telekleri beyazdiğer taraflar kızıl-kahverengidir. Ülkemizde dem çekme özelliği olandiğer güvercin ırklarından Kahverengi Demkeşle, Ankut birbirinebenzerler. Demkeş biraz daha iri vücutludur. Ancak her iki ırkın ötüşşekilleri (kuğurmaları) birbirinden farklıdır. Konya yöresinde Ankut veDemkeş güvercinlerinin, ahırlardaki örümcekleri yedikleridüşünülmektedir. Bu bakımdan bu güvercinlere bu bölgemizde “ahır kuşu”adı verilmektedir. Günümüzde kuş pazarlarında ara sıra rastlananAnkutlar, form olarak genellikle bozuk bir yapıdadır. Büyük olasılıklabunlar kırma kuşlardır. Demkeşlerle Ankutların kırıldığı bilinmektedir.Bu tür kırmalarda en dikkat çekici fiziksel özellikler, paçalarınolması gereken uzunlukta ve şekilde olmaması, ön tepe ve takkanındüzgün bir yapıda olmaması, kuşun genel renginin parlak ve canlıolmaması, renklerinin solukluğu ve özellikle de karışık renkliolabilmeleridir. Ankut ırkımız bugün gerek kırılmalar gerekseilgisizlik yüzünden süratle yok olmaktadır. Korunması için acilenönlemler almak gerekmektedir.
Yazan: Yavuz İşçen
Güzel resimler valla eline emeğine sağlık....
Tamer Kuvvet
24.Şubat.2009, 09:46
Sağolasın Mustafa abi devamı gelecek.
iki sene bende baktım.Benim kuşlarım karanfilli kızıl kanattı.Ançak çatıda yerim yoktu.Yerdede ucuramadım.Ama hastasıyım.Yerim müsait olsa bakarım.Gösterdiğin kuşlar çok güzel Samsunda akrabalarım var bu işle çok uğraşıyorlar.Geçimlerini kuşlardan sağlıyorlar desem yeridir.Slm
vBulletin v4.2.5, Copyright ©2000-, Jelsoft Enterprises Ltd.