KOSAVALIMİROGLU
31.Mart.2009, 16:43
ŞU ASALETE BAKIN GÖNÜL DOSTLARI TAM BİR AVCI DEGİLMİDİR DÜŞMANLARINA ÇOK ŞEYLER SÖYLÜYOR O GÖZLER
http://img17.imageshack.us/img17/1388/59314824.jpg
http://img17.imageshack.us/img17/1641/23299976.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/6353/56946351.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/3304/13176163pp6.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/812/32390277ps6.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/5787/41016404vp2.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/5636/72352489oa6.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/7530/77378138ko9.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/9329/78831870qe2.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/7668/83163121op0.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/3417/intimidatinglookbytimbe.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/4958/redwolfbydedgoat.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/5427/wolff.jpg
Efsaneler veİnanışlar.
Kurtlar geçmişten bugüne kadarinsanoğlunun yaşamında daima heyecan vermiş,korkusalmış,büyülemiş,bilinmezliğini korumuş ve bunun sonucunda saygı duyulan biryaratık olarak hayatımızda yerini almıştır.Kurtlar ve İnsanlar tarihin başlangıcından itibaren birlikte yaşamış başlangıçta birbirlerine rakipolmuştur.Fakat daha sonra İnsanoğlunun kurtların yeteneklerini ve yararlarınıanlamasıyla bu rekabet, bugün evlerimizde beslediğimiz ve birçok konuda bizlereyardımcı olan köpeklere kadar uzanan çok sıkı bir dostluğun temelini atmıştır.
Kurtlar bugün de yaşamımızda etkileyicibir yere sahiptir ve güncelliğini korumaktadır.Geçmişten beri süregelen birçok kurtefsanesi bugün de anlatılmaya ve filmlere konu olmaya devam etmektedir.Kurtlar ilebirlikte yaşayan eski kabileler kurt'a olağanüstü güçleri olan bir yaratık olarakbakmakta,kendilerini ve sevdiklerini kurttan korumak için dans şeklinde ayinlerdüzenlemekte ve yine kendilerini kurttan koruyacağına inandıkları "Kurtbaşı" şeklinde ağaçtan yapılmış eşya ve kolyeler taşımaktadırlar.Bukabileler inanışları dolayısı ile kurtun avlanma bölgesine girmemektedir.
Hindistan'ın kırsal kesimlerinde anlatılan, gerçekte yaşanmış bir öykü,her gece çadıra gelen ve özellikle çocukları uyku sırasında hiçbir şekilde ses çıkarmadan çadırdan sürükleyerek alan ve daha sonra iç organları yenmiş şekilde bulunan 70-80 kadar insanı konu almaktadır.Bu yaratığı gece karanlığında görenler, insan şeklinde,gözleri kırmızı renkte parlayan bir şeytan olarak tarif etmekteydiler.Yurt dışından bu olayı araştırmaya gelen görevlilerin kurttan şüphelenmelerine rağmen yöre halkı kurtlar ile yüzyıllardır barış içinde yaşadıklarını ve bir zarar görmediklerini söylüyorlardı.Ancak bölgede görülen iki kurtun öldürülmesi üzerine bu korkunç olay bir daha tekrarlanmadı.
Yine Hindistan'da çocukların kurtlartarafından kaçırılmasına ve emzirilmesini içeren gerçek olaylara tanıkolunmuştur.
Roma İmparatorluğu'nun kuruluşuna da birkurt öncülük eder.Efsaneye göre;
Anadolu'da Truvanın yıkılmasından sonrabir Truvalı topluluğu Aineias'ın yönetimi altında Latium kıyılarınayerleşti.Aineias, ülke kralının kızı Lavinia ile evlendi oğulları Alba Longa'yıkurdular.Alba kralı Numitor'un kızı Rhea Silvia,tanrı Mars' tan gebe kalarakRemus ve Romulus adlı ikizleri doğurdu,ama Numitor'u Alba tahtından indiren amcasıAmulius'un eziyetlerini üzerine çocuklarını bir beşiğe koyarak Tevere ırmağınabıraktı.; beşik ırmakta Palatium kıyılarına kadar sürüklenerek karaya vurdu.İkizlerinağlamasına koşup gelen dişi bir kurt onları emzirdi.Daha sonra ise Faestulusve Acca larentina adlı çobanlar çocukları büyüttü.
"Kurt Adam" efsanesini, yani insan zeka ve kabiliyetini koruyarak, bir kurtun ısırması ile kurtşekline dönüşen insanı, ya da ormanda kurtlar tarafından büyütülen küçük birçocuğun öyküsünü duymayanımız yoktur.Bu öyküler yıllar boyunca filmlere vekitaplara konu olmuştur.
Burada Türklere yol gösteren "Asena" adlı dişi kurtu da belirtmeden geçemeyiz. Bütün TürkUlusu bu kurta saygı duymakta ve adını bugün çocuklarımızdayaşatmaktadır.
Yine kurtların kışın avlanmak içinbaşvurdukları "Kurt Oyunu", Hunlardan Osmanlıya kadar bütün Türklertarafından meydan savaşları ile kale kuşatmalarında benimsenerek uygulandı.26Ağustos 1071 Malazgirt Meydan Savaş'nda Selçuklular, Bizans ordusunu,25 Eylül 1396'dada Niğbolu Savaşında Osmanlılar da Haçlıları "Kurt Oyunu" ileyendiler.
Kurt oyununun özü şöyledir.;
Genelde kışın aç kalan kurtlar,geceleyinköy ve mahallelere sokulmadan önce,uygun bir yerde alfa kurtun emri ile durarak üçkola ayrılırlar,iki kol o yerin sağında ve solunda pusuya yataraksaklanır;üçüncü yada fedai kolda;pusu yerini belirledikten sonra koşarak köy vemahalleye dalar.Köpeklerin de ortaya çıkması üzerine korkarak kaçıyormuş gibidavranır.Bunu gören köpekler havlayarak kurtun peşine düşerler ve kurtlarıbölgeden dışarı çıkarmaya çalışırlar.Böylece çoğalarak bir sürü halinegelen köpekleri, fedai kolu ardına takarak pusu yerine çeker.Alfa kurtun işareti ilepusudakiler, köpeklerin dönüş yolunu keser, öndeki kolda geriye dönerek çemberitamamlar ve köpekler kuşatılır.
Görüldüğü gibi kurt tarih öncesiatalarımızın hayatta kalmasını sağlamanın yanında , tarih boyunca insanoğlunaörnek olmuş ve yukarıda da belirtildiği gibi yaşam biçimi ile Türk Ulusu'nun kurtunavlanma taktiğini, savaş taktiği olarak kullanması sonucu nice zaferlerinkazanılmasına öncülük etmiştir.Kimbilir Türk Ulusunun gücü ve bir dönemDünya'ya hükmeden Osmanlı İmparatorluğun başarısı buna bağlıdır.Nedersiniz?
Kanada nın bir bölgesinde ise insanlar heryıl geleneksel olarak tam bir dolunay zamanında biraraya gelirler.Yüzlerce arabaile kilometrelerce kuyruk oluşturaran insanlar ormanın yakınında durarak kurtulumasını taklit ederler.Çevrede bulunan kurtlar bu çağrıya cevap verirler vebölgenin dört bir yanından kurt ulumaları yükselir.Aileler kurtların ulumalarını sessizlik içinde dinlerler ve yeni yılda tekrar buluşmak üzere bölgedenayrılırlar.İnsanoğlunun ormandan ayrılışının 25.000 yıl olduğunu düşünürsekki bu insanoğlunun yaşamı ve gelişmesi yanında az bir zamandır,bir zamanlarbirlikte yaşadığımız kurtlara özlem duyan Kanada da ki bu kişilerin davranışınaşaşmamamız gerekir.
Bu öyküler ve efsaneler,bizim köy hayatıyaşayan insanlarımızın kurtu "Canavar" ismi ile çağırması, herhalde bugizemli hayvana duyulan saygı ve korkunun bir belirtisi olsa gerek.
Aslında kurtların göstermiş olduğu saygıyı biz karşılıksız bırakmışız.Özellikle kurtun ana yurdu Kuzey Amerika da insanlar kendilerine yer bulabilmek için 1850-1900 yılları arasında birçok hayvanı katletmişlerdir.Amerikan kaynakları bu hayvan sayısını 50.000.000 adet civarında olduğunu ve bu sayının 2.000.000 adetinin kurtları kapsadığını belirtmektedir.Bu kadar çok sayıda hayvanın ve özellikle kurtun öldürülmesi doğal dengeyi tahrip etmiş ve otçulların sayısının artması ile yeşil alan ve bitki örtüsü yok olma düzeyine gelmiştir.Yeteri kadar kurt sağ olsaydı bu otçulları avlayacak ve doğayı dengede tutacaklardı.Sonuçta tekrar insanlar silahlarını ele almış ve yine hayvan katliamına girişmişlerdir..
Bugün Amerika doğal dengenin korunmasınınne kadar önemli olduğu bilincini "Yellow Stone", "Yosemite"gibi doğal parklar ile insanlarına geç de olsa aşılamıştır.
Bizim insanlarımız ise henüz bu değerianlamamıştır.Çok yakın tarihte ekranlardan bir kurtun yaralı olarak nasıl cançekiştirelerek öldürüldüğünü ve en vahşi yaratık, yani insanın maskarasıolduğunu izledik.Oradaki insanlar vahşiliklerini ve acımasızlıklarınısergiliyorlardı ve yanlarındaki çoban köpeklerine yaralı kurtu boğması içinteşvik ediyorlardı.Ancak şaşırtıcı bir biçimde köpekler yine biz insanoğlunuutandırarak o halde bulunan atasına saldırmamış ve bize yine dersimizivermişlerdir.Bu dersi alacak kafalar bir panayır havasında eğlenmeye devametmişlerdir.
Genel Görünüş.
Dik kulak,uzun ve fazlakeskin olmadan son bulan baş ve çene yapısı ile araştırıcı ve keskin bakangözlere sahiptir.Kafa yapısı Alman Çoban Köpeğine benzemektedir.Ancak daha uzun vegeniştir. Çoğunlukla gri ve siyah tonda kürke sahiptir kahverengi ve dahaaçık tüyler de kürk üzerinde gözükmektedir.Kutup bölgesinde yaşıyankurtlar ise beyaz renkli kürke sahiptir.Erkek kurtlar dişilerden 25 % daha büyük vegösterişlidir.
Birçok erişikin Gri Kurt dişilerde 56kg,erkeklerde ise 80 kg kadar ağırlığa çıkmaktadır.Omuz yükseklikleri 68-78 cmarasında değişmektedir.Çoğunlukla ortalama bir köpek boyuna yakındır.Ancakgöğüsleri köpeklerden daha geniş,ve bacakları daha uzun ve patileri dahakalındır.Buna rağmen kurtların sol ve sağ ayak izleri birbirlerine daha yakınseyretmektedir.Ayrıca kış kürküne bürünen bir kurt tüylerin verdiği uzunluktandolayı (5-6 cm ile 15 cm arasında vücudun değişik bölgelerinde değişir) dahabüyük gözükebilirler.Kuyrukları Alman Çoban Köpeğinkine benzer, çalı gibitüylüdür ve uzunluğu vücut uzunluğunun birçeyreğini kapsamaktadır yaklaşık 35cm.
Çene ve Dişler.
Köpeklerden daha büyük,uzun ve güçlübir çene ile keskin diş yapısına sahiptir.12 kesici,4 köpek,16 küçük azı ve 10azı dişi (4 tane üst çenede 6 tanesi alt çenede) olmak üzere 42 adet dişesahiptir.Dişlerinin uzunluğu 2.54 cm kadardır ve uca doğru giderken hafifçekıvrılır.Kurtun çene basıncı 2.5 cm'lik bir kare içine 750 kg olarakhesaplanmıştır.Bu basıncı Alman Çoban Köpeği ile kıyasladığımızda iki katdaha fazla olduğunu görürüz.Alman Çoban Köpeği 2.5 cm'lik bir alan içine 320 kgbaskı uygular.Kurtlar dişlerini avlarını öldürmek ve parçalamak içinkullanırlar,avlarını çiğnemezler lokmalar halinde yutarak sindirirler veya kusarakyavrularını beslerler.
Hareket ve Hız.
İnsanlar,köpekler ve kedigiller aynıprensipte yürüler yani ayak tabanlarımız yer yüzeyi ile temas etmektedir.Kurtlar daise farklıdır.Kurtların patileri tamamiyle yer ile temas etmez patilerinin ucunda yürüyor gibidirler.Arka ayakları ön ayaklarını takip eder.Ön patileri arkapatilerine göre daha geniştir.Bu kurta kış aylarındaki kar örtüsünde daha rahattırmanma ve koşma imkanı vermekte ve ağırlığını yüzeye dağıtarak kaymayı veyumuşak zeminde kara batmayı önlemektedir.Kurtların beş adet tırnağı vardırama bunların dört adeti oldukça gereklidir.Patilerinin arası köpeklerde olduğu gibisert ve dayanıklı kıllarla örtülmüştür.Bu ona kaygan zeminlerde daha iyi tutunmasağlar.Tırnakları sağlamdır ancak keskin değildir.Çünkü yürüyüşde daha fazlaön tarafı kullanduğı için doğal olarak törpülenir.Tırnaklar toprağı kazmak vekoşu esnasında yüzey ile teması kuvvetlendirmek için kullanılır.Avlanma esnasındakedigillerde olduğu gibi tırnaklarını avı yakalamak için kullanmaz.Kurtlartırıs,koşu ve dörtnal olarak ayrılan dilimlerde hareket ederler.Bacakları köpeklerenispeten daha uzundur ve bu uzunluk ona hız ve çeviklik sağlamaktadır.Saatte 6.4 kmhızla yürüyebilir.Seyahat ve av takip esnasında tırıs koşuyu tercih ederler buesnada hızları 12.8 - 16 km/saat arasında değişir. Kurtlar avlarınasaldırdıkları veya onları test etmek istediklerinde en hızlı şekilde koşarlar buesnada hızları saate 64km ye kadar çıkar ve bu hızlarını uzun kilometreler boyuncakoruyabilirler.
Koku Alma ve İz Takibi.
Kurtların dünyasında koku önemli bir yer taşır.Kokuyoluyla kurt avını,ailesini bulabilir vaya bir düşmanı sezinleyebilir.Ayrıcaköpeklerde olduğu gibi kurt bölgesini koku bırakarak belirler ve bu koku ile yinediğer sürülerin bölgesini tanıyabilir.Ayrıca yine bırakılan kokulardan bölgedekidişi ve erkek varlığı ile bölgenin nekadar sıklıkla ziyaret edildiğini anlayabilir.Kurtun koku bezleri anüs civarıdadır ve bu bezlerden yayılan koku,kurt için bir parmak izi gibidir ve kişisel bir bilgi taşırlar.Kurtlar,diğer kurtlarabölgelerini belli etmek için genelde bu kişisel bilgilerini taşıyan kokularını 91metre aralıklarla bırakırlar ve sınırlarını belli ederler.Kurtların koku almadüzeyi oldukça gelişmiştir ve hava şartları uygun olduğu takdirde kurtlar sürüüyelerininn ve avlarının kokusunu 2.5 - 3 km uzaktan alabilirler.Avlarını dayerde bıraktığı koku ve avın atmosfere karışan vücut kokusunu takip ederekulaşırlar.
İşitme Duyusu.
Kokudan sonra kurta yardımcı olan ikincil duyusu işitmeduyusudur..Kurtlar ormanda 9-10 km uzaktan açık arazilerde ise 11 km kadaruzaktaki sesleri duyabilirler.Kurtların kulakları 25 Khz değerindeki seslerialgılayabilir bu rakam araştırmalara göre 80 Khz kadar çıkmaktadır.İnsankulağının duyabileceği limit ise 20Khz' dir.Bu özelliği ile kurtlarköpeklerden daha iyi bir duyu organına sahiptirler.
Görüş Kapasitesi.
Kurtlar önlerindeki hareket eden objeleri rahat şekildegörmektedirler.Hareketsiz objeler kurtu yanıltmaktadır ve bu anlarda koku almaduyularını harekete geçirirler.Görüş açıları 180 dereceden az bir görüşsahasını kapsamaktadır.Kurtların avladıkları hayvanlar ise genelde 300 dereceye kadar varan bir görüş açısına sahiptir.
Tat Alma Duyusu.
Araştırmalar tat alma duyusunun az olduğunu bununyerine avın kokusunun önemli rol oynadığını göstermiştir.Kurt ve köpekler dörtana başlık altındaki tatları hissetmektedirler.Bu öğeleri tatlı,acı,tuzlu ve ekşiolarak sınıflandırmak mümkündür.Kurtların yiyeceklerinde tatlı minimum rolalmaktadır.
Yaşam Süresi.
Yabani yaşamda kurtun yaşam süresi 13 yıl veya dahafazladırEğer korumalı doğal parklarda yaşıyorlar ise 16 yıla kadar yaşamlarınısürdüreblirler.Fakat çoğunlukla kurtlar 8 yaşına kadar yaşamaktadırlar.Kurtlar'ınyaşam süresi insan popülasyonun artmasıyla ve popülasyonun öldürme isteğiile azalmaktadır.Ancak yukarıda da değindiğimiz gibi korumalı doğal parklar içindedaha uzun bir yaşam süresine erişmektedirler.Bunun nedeni ise koruma bölgesi içindesilahlar,doğal düşmanlar,tuzaklar, yılanlar ve zehirlerden uzak kaldıkları içindir.
Sürü Yaşamı ve İletişim.
Her memeli kendisine ait bir aile içinde yaşarlar.Ancakbu aile yapısı kurt yaşamında daha köklü bir biçimde gelişmiştir.Sürütopluluğunun istisnasını sürü kurallarına karşı gelmiş ve sürüden atılmışyalnız kurt oluşturur.Bu kurt en yakın sürüden 10 km ile 1000 km arasında değişenuzaklıkta yaşamaya mecbur edilir.Ancak kendisine bir eş yada hakimiyetini kabulettirecek bir sürü ile bu sürünün yaşaması için yeterli bir bölge bulamaz isehayatta kalması çok zordur.Kurt yalnız başına büyük hayvanları avlayamaz ,yeterikadar da kendini hayatta tutucak av bulamaz ise sonu çok kötü olabilir.
Kurtlar ailesi yapısı içinde hayatlarınısürdürürler ve biz bu aile yapısına sürü olarak adlandırmaktayız.Kurt sürüsüAlfa erkek ve Alfa dişinin kontrolü altındadır.Sürünün diğer üyeleri genç veyaşlı kardeşlerdir.Ayrıca aynı kana sahip olmayan kurtlarda sürüye kabuledilmektedir.Eğer sürü kurallarına uyulur ise bireyler sürü ile birlikte yıllarcayaşayabilirler.
Sürü genelde sekiz ila onbeş kadar üyeden oluşur.Dahaaz veya çok olabilirler.Sürüdeki hiyeyarşi baskın kurtun diğer sürü üyelerinekabul ettirdiği gücü ile yapılanır.Bu gücü ortaya koyarken bireylerdövüş,ısırma ve alışkanlıklarını kullanırlar."Alfa"erkek ve "Alfa" dişinin bir alt basamağında "Beta"erkek ve "Beta" dişi bulunur.Diğer basamak ise"Omega" erkek ve "Omega" dişidir.Her bireykimin hakimiyetini kabul edeceğini bilirken,bazı bireylerde bir üst basamağatırmanmak için yarışırlar.Bu yarışı kaybeden ve kurallara uymayan kurtlar baskınalfa erkek ve dişinin zorlaması ile sürüden ayrılırlar.Kazanan ise sürünün yenihakimidir.
Sürü içinde üyeler rütbelerini kararlıve değişmez bir biçimde gösterirler.Yüksek rütbedeki erkek veya dişi, diğer üyeye saldırganlığını ve kararlılığını göstermek için kuyruğunukaldırır,kulaklarını dik olarak ileride tutmaya çalışır ve yanaklarını geriçekerek dişlerini gösterir ve hırlamaya başlar bu arada sırtındakitüylerinin bir kısmını kabartarak kendini büyük ve tehdit edici olarakgösterir.
Bu kesin ve korkutucu davranış karşısındaki alt birey, kendini tehlikeli olmadığını anlatmak ve küçük göstermek için yere yatar kuyruğunu bacakları arasına sıkıştırır,kulaklarını geriye doğru yatırır ve yuvarlananır aynı zamanda liderin ağzını yalayarak "Tamam sen benden güçlüsün ve senin liderliğini" kabul ediyorum der.Bu davranışlar çok az sayıda kavga ile sonuçlanır.Çünkü kurtlar kavga sırasında aldıkları yaralardan ötürü acı çekeceklerine ve aynı zamanda avlanma yeteneklerinin kayba uğrayacaklarını iyi bilirler.Alfa kurtlar sürü içerisindeki yerini diğer üyelere dostçada bildirirler.Alfa kurt yaramazlık yaptığına inandığı yavrularına veya bireylere çok yakın yaklaşarak dişlerini üyeye gösterir ve göz temasını korur.Bir alt basamaktaki üye bu davranış karşısında gözlerini liderden alarak başka yöne bakar ve yine lider önünde özür dilemek için yuvarlanmaya ve yalanmaya başlar.
Eğer alfa kurt üyeyi cezalandırmak istiyorise üyeyi ısırır ancak bu ısırış sadece uyarmak içindir ve biranlıktır.Çünkü alfa kurt üyelere zaten kabul ettirdiği yerini hatırlatmak iledisiplini sağlamayı ve her üyenin rütbesini anlatmayı amaçlamaktadır.
Kurtların vücut dillerini şöyle özetleyebiliriz.
Kulaklar dik, ağız açık ve kuyruğu normal pozisyonda olan kurt mutlu bir görüntü vermektedir.
Bir kurtun etrafında dans eden,koşan ve ellerini öne uzatarak vücudunun ön kısmını yer ile temas ettiren kurt oyun arayışı içindedir.Oyun esnasında kurtlar birbirlerinin üzerine atlarlar ve oyun olarak ısırılar.Ön ellerini kullanarak diğer üyenin enselerine dokunur ve birlikte yerde yuvarlanırlar.Oyun özellikle yavruların birbirini tanıması ile av yeteneklerinin gelişiminde yarar sağlar.Diğer üyelerde ise sürü hiyeyarşisinin yapılanmasını oluşturur.
Kulaklarını geriye yatıran ve kuyruğunu bacakları arasına alan kurt korkmakta olduğunu gösterir.
Kulakları ve kuyruğu kalkık pozisyonda,dişlerini gösteren,hırlayan ve vücudu üzerindeki türlerin bir kısmını kaldıran kurt öfkelendiğini gösterir.
Kuyruğunu yüksek ,kulaklarını dik tutan ve ayakta duran bir kurt diğer üyelere baskın olduğunu göstermektedir.
Gözlerini kısan ve başını diğer üyeden çeviren kurt kuşkulu ve şüpheli olduğunu beliritir.
[SIZE=4]Kurtlar vücut dili ile birlikte seslerini kullanarak dailetişim sağlayabilir.
Herkes kurt ulumasını duymuştur.Kurtlar sadece dolunayakarşı ulumaz her zaman uluyabilir ancak bu uluma geceleyin daha çok duyulurçünkü kurt sürüsü gece daha aktiftir ve geceleyin sesler daha uzaklaraerişebilir..Uluma kurtun diğer üyeler ile heberleşmesini sağlar.Kurtlar diğer sürüüyelerini bulmak,bölgenin dışında kalan üyelere sürünün nerede bulunduğunubelirtmek ve avlanmaya çağrı için ulurlar,bazen bu ulumalar zevk içindeolabilir.Ayrıca kurtlar diğer üyelerin tehlikede olduğunu belirtmek ve ava meydanokumak için havlarlar.Hırlama ise kurtun baskın olduğunu ve kavgaya hazır olduğunugösterir.Yavrularını çağırmak için kurtlar daha ince sesler çıkartırve yavrularda ağlamaklı bir ses ile annelerini ararlar,anne ise ağlayanyavrularının yanına giderek onları sakinleştirir.
Uluma birkaç saniye ile onbir saniye kadar sürebilir.Uluma genelde sürü üyelerinden bazılarının birkaç kere havlamasıyla başlarve bu kısa havlamayı grup olarak yapılan uzun uluma izler.Kurtlar genelde aynı tondaulurlar ama bazı zamanlar sık olmasa da bu tonu değiştirirler.Kurtların grupolarak uluması bizlere bazen şarkı söylüyorlar gibi gelir.Çünkü bir kurtulumasını bitirdiğinde diğeri aynen ses sanatçılarının düeti gibidiğer bir üyeye izin verir ve uluma devam eder.Böyle süren bir uluma sanki birşarkıcının şarkıyı söylemesi ve nakarat bölümlerinin arkadaki grup tarafındanseslendirilmesi gibidir.
Kurtlar yaşadıkları bölgeyi koruma altınaalırlar.Kurtların en büyük düşmanları ayılardır.Ayılar kurt inlerindeki yenidoğan yavruları almak için sürüye meydan okuyabilir.Kurtun ayı karşışında fazlabir şansı yoktur.Ancak çok sayıda kurt birleşerek ayıyı öldürebilir.Eğerayı kurtların savunması karşısında geri çekilir ise kurtlar saldırıyageçmez.
[FONT=Times New Roman]Çiftleşme ve Üreme.
Kurtlar köpeklerden farklı olarak tekeşli yaşam sürerler.Yani bir erkek kurt ömür boyu aynı eş ile yaşar veçiftleşir.Ancak bu durum nadiren 20-40 % kadar alfa dişi veya erkeğinin sürüüzerindeki hakimiyetini kaybetmesi üzerine veya ölmesi gibi nedenlerden dolayıdeğişmektedir.Bu anlarda Alfa erkek kurt sürünün yeni baskın dişisi ileçiftleşir.Kurtun yalnızca bir eş ile çiftleşmesi kurt popülasyonunu dengede tutmakiçidir.
Dişi kurt çiftleşme dönemine Ocak ileNisan ayları arasında girer.Dişi kurtun erkeğini kabul ettiği dönem (Estrus) 5-7gün sürmektedir,bu günler içinde çiftleşme olmaz ise dişi kurt yavruveremeyecektir.
Çiftleşme dönemi içerisinde erkek vedişi kurt sürüyü kısa süre için terkederler.Bu davranışlarının nedeni dişinin sürü üyeleri ile ilişkisini kısa süre keserek diğer kurtlar ile çiftleşmesini önlemektir.
Çiftleşme aynen köpeklerde görüldüğü gibidir ve aynı davranışları sergilerler.Çiftleşme dişi ve erkeğin karşılıklı oyunları ile başlar,birbirlerine sakin ve ince ses tonu ile yaklaşırlar, erkek dişiyi bu ilk anlarda selamlıyor gibidir,karşılıklı olarak birbirlerinin ağızlarını ve yüzlerini yalarlar ve koklarlar.Erkek,dişinin vajinal bölgesini koklayarak çiftleşme zamanını veya dişinin hazır olup olmadığını anlamaya çalışır.Çiftler birbirlerinin üzerine atlayarak ve yuvarlanarak oyuna devam ederler,kuyruklarını birbirlerinin yüzüne sürürler,bilhassa dişi kurt bu hareketi ile erkeğe mutlu ve istekli olduğunu anlatır. Dişi kurtun bu dönem içinde vajinası şişerek çiftleşmeyi kolaylaştırmaktadır.Ayrıca birkaçgün önce başlayan ve dişi kurt tarafından oluşturulan, erkek kurtu harekete geçirecek koku,maximum seviyeye çıkar.
Yaklaşık beş dakika içinde yumurtayıdölleyecek ve yeni kurt yavrularını ortaya çıkaracak spermler harekete geçtikten sonra, erkek kurt durarak dişi ile kenetli olduğu halde 180 derece geriye döneryani şu an çiftler kalçalarından bağlı gibidirler.Bu durum 15-30 dakikasürecektir.(Bu davranışın sebebi spermlerin yumurtaya ulaşması ve gebe kalmaoranının yüksek tutulmaya çalışılmasıdır.)
Çiftleşme sonrası çiftler yine oyunoynarak birbirlerine duydukları sevgi ve bağlılıklarını gösterirler.
Gebelik süresi 59-63 gün arasında değişir ve bir batında genellikle 4-6 yavru dünyaya gelir.Kurt yavruları aynen köpeklerimizde gözlemlediğimiz evrelerden geçerler.Doğdukları anda son derece savunmasızdırlar ve annelerinin bakımına ve korumasına son derece ihtiyaç duyarlar.Anne inden nadiren dışarı çıkacağı için babanın ve sürü üyelerinin getirdiği et ile beslenir.Yavrular doğdukları anda gözleri ve kulakları tamaman kapalıdır.Doğduktan 12-15 gün içerisinde gözleri açılır,iki hafta sonra yavrular yürümeye başlar.Yaklaşık sekiz hafta içerisinde ise yavrular doğdukları inden dışarı çıkarlar ve sürü yaşamı ile dış dünyayı keşfetmeye başlarlar.Yavrular bu anda oldukça savunmasızdırlar ve kartal ile ayılar için av olabilirler.
Bu güne kadar yavrular anneleritarafından süt ile beslenir.Dışarı çıkan yavrular birkaç hafta içerisinde etyemeye alışırlar.Köpeklerden farklı olarak,yalnızca anne yavruların bakımındansorumlu olmaz.Köpeklerde çok nadir olarak görülen olay yani babanın yavrular ileilgilenmesi kurtlarda çok farklıdır.Ailenin bütün fertleri yavruların beslenmesi vekorunmasından sorumludur.Anne-baba ve diğer sürü üyeleri yedikleri etlerikusarak yavruları beslerler.Hatta bir batın önce doğan ve şu an yaklaşık biryaşına girecek olan yavrular dahi yeni kardeşlerinin beslenmesi ve korunması işiniüstlenirler.Bu yaşlarda olan kurtlar "Prolaktin" adlı bir hormon salgılarlarve bu hormonun etkisi sonucu ebeveyn davranışlar içine girerler.
http://imranyuce.tripod.com/images/den2a.jpg
Dişi kurt yavrularını in içerisinde doğurur ve yaklaşık sekiz hafta kadar burada bakar.Dişi kurt bu iş için nehir yatağı yakınıları veya kayalık kesimlerin arasında bulunan boşlukları kullanır.Bazen diğer hayvanlar tarafından terkedilmiş inleride kullanabilirler.Güvenli sayılan inler kuşaklar boyu kullanılabilir onbeş yıl aynı ini kullanan aile ile bir in içinde de 738 yıllık kemiğe de rastlanmıştır.Güvenli sayılmayan bölgede ise dişi kurt başka inleri de kullanabilir,böylece yavruların düşmanlar tarafından bulunmasnı ve keşfedilmesini zorlaştırır.İn annenin ve yavruların kısa bir süre tehlikelerden korunarak rahatça yaşıyacağı bir yerdir.Giriş kısmı 50-70 cm genişliğe ve 40-70 cm yüksekliğe sahiptir.İnin uzunluğu yaklaşık 5 mtere kadardır,birden çok girişi olabilir.
Her yavru gibi kurt yavrularıda oyunoynamayı çok severler ve günün büyük çoğunluğunu oyun oynayarakgeçirirler.Yavruların oyunları birbirlerini tanımalarını ve sosyal davranışlarıöğrenmesini sağlar.Yavrular yüzeyde buldukları kemikler veya av kalıntılarıile oynayarak av yeneklerini geliştirir ve av esnasında ne yapılmasıgerektiğini öğrenmeye çalışırlar.Biraz büyüdüklerinde tavşan gibi küçükhayvanları avlamaya çalışırlar ve bu esnada giderek av kabiliyetlerini geliştirireksürü içinde varlıklarını hissettirler ve sürü ile birlikte gerçek avahazır hele gelirler. Yavrular yaklaşık iki yıl sürü ile birlikte sıkı birbağ ve itaat içerisinde yaşarlar.Erişkin hale gelen yavrular eş bulmak ve kendiailesini yaratmak için sürüden ayrılırlar.
Avcı Olarak Kurt.
http://imranyuce.tripod.com/images/wolfkill.jpg
Kurtlar hayatta kalmak için av hayvanlarını öldürürler.Kurtların avladıkları hayvanlar,kurtların yaşadıkları bölgeye bağlı olmaktadır.Ancak kurtların başlıca avladıkları hayvanlar arasında geyik,karaca,,amerika geyiği,tavşan ve fare sayılabilir.Kurtlar insanlara saldırmazlar ve bugünde elimizde kurtların insana saldırdıklarına dair bir kanıt bulunmamaktadır.
Kurtlar sürü halinde yaşadıklarından genelde büyük hayvanları avlamaya çalışırlar.Avlarının hasta ve güçsüzlerini sürü içinden seçerler, eğer başarılı olurlar ise sağlıklı olanlarınıda saldırırlar.
Kurtların avı herzaman başarılı olmayabilir.Buyüzden mideleri birdefada hızlı ve çok yemek için ya da günlerce birşey yememekiçin yapılanmıştır.Kurtlar günde 1.5 - 5 kg kadar ete ihtiyaç duyarlar.ayrıca birkurt günde 10 kg et yiyebilir ve önündeki birkaç gün yemek yemedenyaşayabilir.Kurtlar yapılarına,iklime ve çevreye ve ava göre değişen miktardasuya ihtiyaç duyarlar.Bu miktar yaklaşık olarak günde 1.5 - 2 litredir.
Kurtların Av Taktiği.
Kurtlar genelde gün ışığından kaçarlar ve geceyaşarlar bu yüzden büyük çoğunlukla geceleyin veya akşam gün batarkenavlanırlar.Kurtlar avlarını şu üç bölümü takip ederek ulaşırlar.Seçim-Kovalamave Saldırı.
Seçim.
Yaralı ve zayıf hayvanlar kurtlarınbirinci tercihidir.Kurtlar hayvanın yaralı olduğunu kanayan bölge ile enfeksiyon olanbölgenin kokusunu alarak anlıyabilirler.Ayrıca kurtlar zayıf veya sakat olan hayvanıhareketlerinin düzensizliğinden ayırt edebilirler.Kurtlar avlarını bulmak için havaakımlarını kullanırlar rüzgarı önlerine alarak araştırma yaparlar,öndenkurta doğru esen rüzgar ileride bulunan av hayvanlarının ile düşmanlarınınkokusunu taşır ve bu kokuları takip ederek avına yaklaşır,rüzgarın getirdiği koku avın vücut kokusudur,bununla beraber kurtlar avın ayak izleri ile birlikteyere bıraktığı kokuyu da takip ederler.
Kovalama - Peşine Düşme.
Kurtlar bu bölüme girmeden önce rüzgaraltına girerek kokularının av tarafından hissedilmesini önlerler.Genelde avhayvanları kurtların saldırılarına karşı daima tetikte beklemektedirler,ancak budavranışları kurtların avlama isteklerinden ve kararlılıklarından dahagüçlü değildir.
Kurtlar kendilerini ava hissettirmedenyaklaşırlar bir kurt ava gözcülük etmek için yatar ve diğerleri sinsice avınetrafını sarar.Bazen sürünün birkaç üyesi av olarak seçilen hayvanındayanıklılığını ölçmek ve onu yormak için koşturabilir..
Saldırı.
Saldırı zamanı geldiğinde sürününav kabiliyetine erişmiş üyeleri toplu halde saldırıya geçer.Av burun bölgesi ilekıç tarafından yakalanır.Av genelde aşırı kan kaybı ile şoktan ölmektedir.Bazıküçük avların ise boyunları kurtun boyun bölgesini ısırmasından dolayıkırılır.
Avı ilk önce baskın Alfa erkek kurt yerve yalnızca Alfa dişiye bazende yavrularına birlikte yemek için izin verebilir.Kurtavını yemeye göğüs kısmı yada buttan başlar. Kurtların en sevdiği bölüm avıniç organlarıdır.Av genelde avlandığı alanda sürü üyeleri arasındatüketilir.Kurtlar avın büyüklüğü ve cinsine göre av taktiklerini değiştirirler.
Kurtlar avladıkları hayvanlar ile vahşi yaşamdabulunan diğer etoburlara katkı sağlamaktadır.Kurtlar avladıkları hayvanı tamamenyememektedirler.Bu durum ise şahin,kartal,sıçan,kır kurdu ve tilkiye yiyecek bulmaimkanı sağlamaktadır.
Kış Mevsiminde Kurt Yaşamı.
Her hayvanda olduğu gibi kış aylarıdakurtları etkilemektedir.Kış aylarında,özellikle soğuk gecelerde kürk kurtusıcak tutmakta ve dış etkenlere karşı korumaktadır.Kurt uyumak istediği zamankıvrılır ve kuyruğu ile burnunu ve ağızını kapatır.Bu hareket ile kur verdiğisıcak nefes ile ısınır ve -40C derecedeki dış ortama karşı kendini korur.
Kış aylarında kurt sürüsü daha çokmesafe katetmeli ve her avda başarı sağlamalıdır.Aksi takdirde doğa koşulları zayıfların yaşamasına izin vermemektedir.Lider kurt, yüzeyde bulunan kartabakasının derinliğine göre kendine bir yol seçer ve en önde yürür.Arkada ise teksıra halinde sürünün diğer üyeleri ve son sırada yavru kurtlar bulunur.Kurtlarkış aylarında avlanmaya azami dikkat sergilemektedirler.Bu aylar içinde avın görüşve koku sahasına girmemeye özen gösterek ava yaklaşırlar.Bazı zamanlar gençyavrularda ava katılırlar ancak heyacanları yüzünden zamanından önce saldırıyageçtikleri için sürü avı kaybedebilir.
Aralık ayının sonlarına doğru dişikurt çiftleşme dönemine girer ve erkek kurt ile birkaç kez birlikte olur.
İkbahar Mevsimin de Kurt.
İlkbahar geldiğinde doğa uyanışageçer ve kurtlar için yeni bir dönem başlar.Bu aylar içinde yeni doğumlar meydanageleceği için lider erkek ve dişi beraber çalışarak, doğum ve yavrularınbüyütülmesi için in hazırlamaya başlarlar.
Hamile olan dişi doğumdan bir veya ikihafta önce sürü ile ava çıkmayı bırakarak hazırlanan evine çekilir ve doğumubeklemeye başlar.Gebelik dönemi 63 gün sürer ve bu dönemin sonunda dört ila altıadet yavru dünyaya gelir.Yeni doğan yavrular altı ila sekiz hafta sonra dışarıçıkmaya ve sürü ile birlikte olmaya başlarlar.
Yaz Mevsimimde Kurt.
Yaz ayları kurtlar için büyümeayıdır.Kış aylarında kurtu soğuktan koruyan kalın kürkü dökülerek yerinidaha az olan yaz kürkü alır.
Yaz ayları yavru kurtların oyun vehayatı öğrenme dönemleridir.Bu anlar içinde genç kurtlar yalnız başınabırakılmaz ve sürü üyeleri tarafından gözetlenir.Yavruya öğretilecek ilk derslersürü kuralları ve av becerilerinin geliştirilmesidir.
Sıcak yaz aylarında kurtlar geceavlanmaya çıkarlar ve dere kenarlarında iz ararlar.Geniş alanları görmek içinyüksek kayalıklara çıkarak çevreyi gözetlerler.
Sonbahar Mevsiminde Kurt.
Bu ayalrda kurtlar tekrar kışahazırlık yaparlar.Soğuktan korunmak için ince tüylerini dökerek yerini kış kürküalır.İleriki aylarda genç kurtlar ilk kez kar örtüsü ile karşılaşırlar.Gençkurtlar bu dönem içinde 25 kg kadar ağırlığa sahip olurlar ancak henüz gerçekölçülerine erişmiş değillerdir.Kurt sürüsü av hayvanlarının yoğun olduğubölgeye göç ederler ve onlara olabildiğince yakın kalmaya gayret ederler.Çünkükış aylarında enerjilerini kısıtlı olacağını bilirler.Sürü içinden bazıbireyler kendi ailesini oluşturmak için sürüden ayrılırlar.
Köpek ve Kurt Arasındaki Farklar.
GenetikFarklar. (Kurta en çok benzeyen ırk Alman Çoban Köpeği ilekıyaslandığında.)Kurt senede bir defa çiftleşme dönemine girer.Köpek ise her altı ayda bir çiftleşmeye isteklidir. [list][list]
Kurt gri,siyah,beyaz ve koyu kahverengi ile işaretlenmiş kürke sahiptir.Köpekler ise karışan renklere de sahiptir.
Kurt, köpekten daha güçlüdür.Fiziksel özellikleri daha fazla gelişmiştir. (Köpekler ile uyuşan çok fazla özelliği olmasına rağmen başlıca farklar.)
Bacakları daha uzundur.
Patileri kalın ve geniştir.
Vücudu,başı ve çenesi ve burnu daha uzundur.
Göğüs kafesi geniştir.
Boyun ve omuz hizasında extra kürke ile daha kalın kürke sahiptir.
Uzun ve kıvrık dişlere sahiptir.
Çene ve boyun kasları kuvvetlidir.
Gözleri çekiktir, kahverengi ve sarıya kaçan renkte olur.
Doğal şartlara uyum sağlar dayanıklıdır.
Çevik ve hızlıdır.
Davranış Farkları :
Davranış olarak tek fark kurtların sıkı bir aile yapısı içerisinde olmalarıdır.Kurt yaşamı boyunca (yukarıda anlatılan özel durumlar haricinde ) tek eşli olarak yaşar.Bütün kurt sürüsü ise yeni doğan yavruların korunması , beslenmesi ve eğitiminden sorumludurlar. Köpekde ise yavru ile ilgilenen yalnızca annedir.Babanın yavru ile ilgilenmesi ise çok nadir görülür.
http://img17.imageshack.us/img17/1388/59314824.jpg
http://img17.imageshack.us/img17/1641/23299976.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/6353/56946351.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/3304/13176163pp6.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/812/32390277ps6.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/5787/41016404vp2.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/5636/72352489oa6.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/7530/77378138ko9.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/9329/78831870qe2.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/7668/83163121op0.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/3417/intimidatinglookbytimbe.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/4958/redwolfbydedgoat.jpghttp://img17.imageshack.us/img17/5427/wolff.jpg
Efsaneler veİnanışlar.
Kurtlar geçmişten bugüne kadarinsanoğlunun yaşamında daima heyecan vermiş,korkusalmış,büyülemiş,bilinmezliğini korumuş ve bunun sonucunda saygı duyulan biryaratık olarak hayatımızda yerini almıştır.Kurtlar ve İnsanlar tarihin başlangıcından itibaren birlikte yaşamış başlangıçta birbirlerine rakipolmuştur.Fakat daha sonra İnsanoğlunun kurtların yeteneklerini ve yararlarınıanlamasıyla bu rekabet, bugün evlerimizde beslediğimiz ve birçok konuda bizlereyardımcı olan köpeklere kadar uzanan çok sıkı bir dostluğun temelini atmıştır.
Kurtlar bugün de yaşamımızda etkileyicibir yere sahiptir ve güncelliğini korumaktadır.Geçmişten beri süregelen birçok kurtefsanesi bugün de anlatılmaya ve filmlere konu olmaya devam etmektedir.Kurtlar ilebirlikte yaşayan eski kabileler kurt'a olağanüstü güçleri olan bir yaratık olarakbakmakta,kendilerini ve sevdiklerini kurttan korumak için dans şeklinde ayinlerdüzenlemekte ve yine kendilerini kurttan koruyacağına inandıkları "Kurtbaşı" şeklinde ağaçtan yapılmış eşya ve kolyeler taşımaktadırlar.Bukabileler inanışları dolayısı ile kurtun avlanma bölgesine girmemektedir.
Hindistan'ın kırsal kesimlerinde anlatılan, gerçekte yaşanmış bir öykü,her gece çadıra gelen ve özellikle çocukları uyku sırasında hiçbir şekilde ses çıkarmadan çadırdan sürükleyerek alan ve daha sonra iç organları yenmiş şekilde bulunan 70-80 kadar insanı konu almaktadır.Bu yaratığı gece karanlığında görenler, insan şeklinde,gözleri kırmızı renkte parlayan bir şeytan olarak tarif etmekteydiler.Yurt dışından bu olayı araştırmaya gelen görevlilerin kurttan şüphelenmelerine rağmen yöre halkı kurtlar ile yüzyıllardır barış içinde yaşadıklarını ve bir zarar görmediklerini söylüyorlardı.Ancak bölgede görülen iki kurtun öldürülmesi üzerine bu korkunç olay bir daha tekrarlanmadı.
Yine Hindistan'da çocukların kurtlartarafından kaçırılmasına ve emzirilmesini içeren gerçek olaylara tanıkolunmuştur.
Roma İmparatorluğu'nun kuruluşuna da birkurt öncülük eder.Efsaneye göre;
Anadolu'da Truvanın yıkılmasından sonrabir Truvalı topluluğu Aineias'ın yönetimi altında Latium kıyılarınayerleşti.Aineias, ülke kralının kızı Lavinia ile evlendi oğulları Alba Longa'yıkurdular.Alba kralı Numitor'un kızı Rhea Silvia,tanrı Mars' tan gebe kalarakRemus ve Romulus adlı ikizleri doğurdu,ama Numitor'u Alba tahtından indiren amcasıAmulius'un eziyetlerini üzerine çocuklarını bir beşiğe koyarak Tevere ırmağınabıraktı.; beşik ırmakta Palatium kıyılarına kadar sürüklenerek karaya vurdu.İkizlerinağlamasına koşup gelen dişi bir kurt onları emzirdi.Daha sonra ise Faestulusve Acca larentina adlı çobanlar çocukları büyüttü.
"Kurt Adam" efsanesini, yani insan zeka ve kabiliyetini koruyarak, bir kurtun ısırması ile kurtşekline dönüşen insanı, ya da ormanda kurtlar tarafından büyütülen küçük birçocuğun öyküsünü duymayanımız yoktur.Bu öyküler yıllar boyunca filmlere vekitaplara konu olmuştur.
Burada Türklere yol gösteren "Asena" adlı dişi kurtu da belirtmeden geçemeyiz. Bütün TürkUlusu bu kurta saygı duymakta ve adını bugün çocuklarımızdayaşatmaktadır.
Yine kurtların kışın avlanmak içinbaşvurdukları "Kurt Oyunu", Hunlardan Osmanlıya kadar bütün Türklertarafından meydan savaşları ile kale kuşatmalarında benimsenerek uygulandı.26Ağustos 1071 Malazgirt Meydan Savaş'nda Selçuklular, Bizans ordusunu,25 Eylül 1396'dada Niğbolu Savaşında Osmanlılar da Haçlıları "Kurt Oyunu" ileyendiler.
Kurt oyununun özü şöyledir.;
Genelde kışın aç kalan kurtlar,geceleyinköy ve mahallelere sokulmadan önce,uygun bir yerde alfa kurtun emri ile durarak üçkola ayrılırlar,iki kol o yerin sağında ve solunda pusuya yataraksaklanır;üçüncü yada fedai kolda;pusu yerini belirledikten sonra koşarak köy vemahalleye dalar.Köpeklerin de ortaya çıkması üzerine korkarak kaçıyormuş gibidavranır.Bunu gören köpekler havlayarak kurtun peşine düşerler ve kurtlarıbölgeden dışarı çıkarmaya çalışırlar.Böylece çoğalarak bir sürü halinegelen köpekleri, fedai kolu ardına takarak pusu yerine çeker.Alfa kurtun işareti ilepusudakiler, köpeklerin dönüş yolunu keser, öndeki kolda geriye dönerek çemberitamamlar ve köpekler kuşatılır.
Görüldüğü gibi kurt tarih öncesiatalarımızın hayatta kalmasını sağlamanın yanında , tarih boyunca insanoğlunaörnek olmuş ve yukarıda da belirtildiği gibi yaşam biçimi ile Türk Ulusu'nun kurtunavlanma taktiğini, savaş taktiği olarak kullanması sonucu nice zaferlerinkazanılmasına öncülük etmiştir.Kimbilir Türk Ulusunun gücü ve bir dönemDünya'ya hükmeden Osmanlı İmparatorluğun başarısı buna bağlıdır.Nedersiniz?
Kanada nın bir bölgesinde ise insanlar heryıl geleneksel olarak tam bir dolunay zamanında biraraya gelirler.Yüzlerce arabaile kilometrelerce kuyruk oluşturaran insanlar ormanın yakınında durarak kurtulumasını taklit ederler.Çevrede bulunan kurtlar bu çağrıya cevap verirler vebölgenin dört bir yanından kurt ulumaları yükselir.Aileler kurtların ulumalarını sessizlik içinde dinlerler ve yeni yılda tekrar buluşmak üzere bölgedenayrılırlar.İnsanoğlunun ormandan ayrılışının 25.000 yıl olduğunu düşünürsekki bu insanoğlunun yaşamı ve gelişmesi yanında az bir zamandır,bir zamanlarbirlikte yaşadığımız kurtlara özlem duyan Kanada da ki bu kişilerin davranışınaşaşmamamız gerekir.
Bu öyküler ve efsaneler,bizim köy hayatıyaşayan insanlarımızın kurtu "Canavar" ismi ile çağırması, herhalde bugizemli hayvana duyulan saygı ve korkunun bir belirtisi olsa gerek.
Aslında kurtların göstermiş olduğu saygıyı biz karşılıksız bırakmışız.Özellikle kurtun ana yurdu Kuzey Amerika da insanlar kendilerine yer bulabilmek için 1850-1900 yılları arasında birçok hayvanı katletmişlerdir.Amerikan kaynakları bu hayvan sayısını 50.000.000 adet civarında olduğunu ve bu sayının 2.000.000 adetinin kurtları kapsadığını belirtmektedir.Bu kadar çok sayıda hayvanın ve özellikle kurtun öldürülmesi doğal dengeyi tahrip etmiş ve otçulların sayısının artması ile yeşil alan ve bitki örtüsü yok olma düzeyine gelmiştir.Yeteri kadar kurt sağ olsaydı bu otçulları avlayacak ve doğayı dengede tutacaklardı.Sonuçta tekrar insanlar silahlarını ele almış ve yine hayvan katliamına girişmişlerdir..
Bugün Amerika doğal dengenin korunmasınınne kadar önemli olduğu bilincini "Yellow Stone", "Yosemite"gibi doğal parklar ile insanlarına geç de olsa aşılamıştır.
Bizim insanlarımız ise henüz bu değerianlamamıştır.Çok yakın tarihte ekranlardan bir kurtun yaralı olarak nasıl cançekiştirelerek öldürüldüğünü ve en vahşi yaratık, yani insanın maskarasıolduğunu izledik.Oradaki insanlar vahşiliklerini ve acımasızlıklarınısergiliyorlardı ve yanlarındaki çoban köpeklerine yaralı kurtu boğması içinteşvik ediyorlardı.Ancak şaşırtıcı bir biçimde köpekler yine biz insanoğlunuutandırarak o halde bulunan atasına saldırmamış ve bize yine dersimizivermişlerdir.Bu dersi alacak kafalar bir panayır havasında eğlenmeye devametmişlerdir.
Genel Görünüş.
Dik kulak,uzun ve fazlakeskin olmadan son bulan baş ve çene yapısı ile araştırıcı ve keskin bakangözlere sahiptir.Kafa yapısı Alman Çoban Köpeğine benzemektedir.Ancak daha uzun vegeniştir. Çoğunlukla gri ve siyah tonda kürke sahiptir kahverengi ve dahaaçık tüyler de kürk üzerinde gözükmektedir.Kutup bölgesinde yaşıyankurtlar ise beyaz renkli kürke sahiptir.Erkek kurtlar dişilerden 25 % daha büyük vegösterişlidir.
Birçok erişikin Gri Kurt dişilerde 56kg,erkeklerde ise 80 kg kadar ağırlığa çıkmaktadır.Omuz yükseklikleri 68-78 cmarasında değişmektedir.Çoğunlukla ortalama bir köpek boyuna yakındır.Ancakgöğüsleri köpeklerden daha geniş,ve bacakları daha uzun ve patileri dahakalındır.Buna rağmen kurtların sol ve sağ ayak izleri birbirlerine daha yakınseyretmektedir.Ayrıca kış kürküne bürünen bir kurt tüylerin verdiği uzunluktandolayı (5-6 cm ile 15 cm arasında vücudun değişik bölgelerinde değişir) dahabüyük gözükebilirler.Kuyrukları Alman Çoban Köpeğinkine benzer, çalı gibitüylüdür ve uzunluğu vücut uzunluğunun birçeyreğini kapsamaktadır yaklaşık 35cm.
Çene ve Dişler.
Köpeklerden daha büyük,uzun ve güçlübir çene ile keskin diş yapısına sahiptir.12 kesici,4 köpek,16 küçük azı ve 10azı dişi (4 tane üst çenede 6 tanesi alt çenede) olmak üzere 42 adet dişesahiptir.Dişlerinin uzunluğu 2.54 cm kadardır ve uca doğru giderken hafifçekıvrılır.Kurtun çene basıncı 2.5 cm'lik bir kare içine 750 kg olarakhesaplanmıştır.Bu basıncı Alman Çoban Köpeği ile kıyasladığımızda iki katdaha fazla olduğunu görürüz.Alman Çoban Köpeği 2.5 cm'lik bir alan içine 320 kgbaskı uygular.Kurtlar dişlerini avlarını öldürmek ve parçalamak içinkullanırlar,avlarını çiğnemezler lokmalar halinde yutarak sindirirler veya kusarakyavrularını beslerler.
Hareket ve Hız.
İnsanlar,köpekler ve kedigiller aynıprensipte yürüler yani ayak tabanlarımız yer yüzeyi ile temas etmektedir.Kurtlar daise farklıdır.Kurtların patileri tamamiyle yer ile temas etmez patilerinin ucunda yürüyor gibidirler.Arka ayakları ön ayaklarını takip eder.Ön patileri arkapatilerine göre daha geniştir.Bu kurta kış aylarındaki kar örtüsünde daha rahattırmanma ve koşma imkanı vermekte ve ağırlığını yüzeye dağıtarak kaymayı veyumuşak zeminde kara batmayı önlemektedir.Kurtların beş adet tırnağı vardırama bunların dört adeti oldukça gereklidir.Patilerinin arası köpeklerde olduğu gibisert ve dayanıklı kıllarla örtülmüştür.Bu ona kaygan zeminlerde daha iyi tutunmasağlar.Tırnakları sağlamdır ancak keskin değildir.Çünkü yürüyüşde daha fazlaön tarafı kullanduğı için doğal olarak törpülenir.Tırnaklar toprağı kazmak vekoşu esnasında yüzey ile teması kuvvetlendirmek için kullanılır.Avlanma esnasındakedigillerde olduğu gibi tırnaklarını avı yakalamak için kullanmaz.Kurtlartırıs,koşu ve dörtnal olarak ayrılan dilimlerde hareket ederler.Bacakları köpeklerenispeten daha uzundur ve bu uzunluk ona hız ve çeviklik sağlamaktadır.Saatte 6.4 kmhızla yürüyebilir.Seyahat ve av takip esnasında tırıs koşuyu tercih ederler buesnada hızları 12.8 - 16 km/saat arasında değişir. Kurtlar avlarınasaldırdıkları veya onları test etmek istediklerinde en hızlı şekilde koşarlar buesnada hızları saate 64km ye kadar çıkar ve bu hızlarını uzun kilometreler boyuncakoruyabilirler.
Koku Alma ve İz Takibi.
Kurtların dünyasında koku önemli bir yer taşır.Kokuyoluyla kurt avını,ailesini bulabilir vaya bir düşmanı sezinleyebilir.Ayrıcaköpeklerde olduğu gibi kurt bölgesini koku bırakarak belirler ve bu koku ile yinediğer sürülerin bölgesini tanıyabilir.Ayrıca yine bırakılan kokulardan bölgedekidişi ve erkek varlığı ile bölgenin nekadar sıklıkla ziyaret edildiğini anlayabilir.Kurtun koku bezleri anüs civarıdadır ve bu bezlerden yayılan koku,kurt için bir parmak izi gibidir ve kişisel bir bilgi taşırlar.Kurtlar,diğer kurtlarabölgelerini belli etmek için genelde bu kişisel bilgilerini taşıyan kokularını 91metre aralıklarla bırakırlar ve sınırlarını belli ederler.Kurtların koku almadüzeyi oldukça gelişmiştir ve hava şartları uygun olduğu takdirde kurtlar sürüüyelerininn ve avlarının kokusunu 2.5 - 3 km uzaktan alabilirler.Avlarını dayerde bıraktığı koku ve avın atmosfere karışan vücut kokusunu takip ederekulaşırlar.
İşitme Duyusu.
Kokudan sonra kurta yardımcı olan ikincil duyusu işitmeduyusudur..Kurtlar ormanda 9-10 km uzaktan açık arazilerde ise 11 km kadaruzaktaki sesleri duyabilirler.Kurtların kulakları 25 Khz değerindeki seslerialgılayabilir bu rakam araştırmalara göre 80 Khz kadar çıkmaktadır.İnsankulağının duyabileceği limit ise 20Khz' dir.Bu özelliği ile kurtlarköpeklerden daha iyi bir duyu organına sahiptirler.
Görüş Kapasitesi.
Kurtlar önlerindeki hareket eden objeleri rahat şekildegörmektedirler.Hareketsiz objeler kurtu yanıltmaktadır ve bu anlarda koku almaduyularını harekete geçirirler.Görüş açıları 180 dereceden az bir görüşsahasını kapsamaktadır.Kurtların avladıkları hayvanlar ise genelde 300 dereceye kadar varan bir görüş açısına sahiptir.
Tat Alma Duyusu.
Araştırmalar tat alma duyusunun az olduğunu bununyerine avın kokusunun önemli rol oynadığını göstermiştir.Kurt ve köpekler dörtana başlık altındaki tatları hissetmektedirler.Bu öğeleri tatlı,acı,tuzlu ve ekşiolarak sınıflandırmak mümkündür.Kurtların yiyeceklerinde tatlı minimum rolalmaktadır.
Yaşam Süresi.
Yabani yaşamda kurtun yaşam süresi 13 yıl veya dahafazladırEğer korumalı doğal parklarda yaşıyorlar ise 16 yıla kadar yaşamlarınısürdüreblirler.Fakat çoğunlukla kurtlar 8 yaşına kadar yaşamaktadırlar.Kurtlar'ınyaşam süresi insan popülasyonun artmasıyla ve popülasyonun öldürme isteğiile azalmaktadır.Ancak yukarıda da değindiğimiz gibi korumalı doğal parklar içindedaha uzun bir yaşam süresine erişmektedirler.Bunun nedeni ise koruma bölgesi içindesilahlar,doğal düşmanlar,tuzaklar, yılanlar ve zehirlerden uzak kaldıkları içindir.
Sürü Yaşamı ve İletişim.
Her memeli kendisine ait bir aile içinde yaşarlar.Ancakbu aile yapısı kurt yaşamında daha köklü bir biçimde gelişmiştir.Sürütopluluğunun istisnasını sürü kurallarına karşı gelmiş ve sürüden atılmışyalnız kurt oluşturur.Bu kurt en yakın sürüden 10 km ile 1000 km arasında değişenuzaklıkta yaşamaya mecbur edilir.Ancak kendisine bir eş yada hakimiyetini kabulettirecek bir sürü ile bu sürünün yaşaması için yeterli bir bölge bulamaz isehayatta kalması çok zordur.Kurt yalnız başına büyük hayvanları avlayamaz ,yeterikadar da kendini hayatta tutucak av bulamaz ise sonu çok kötü olabilir.
Kurtlar ailesi yapısı içinde hayatlarınısürdürürler ve biz bu aile yapısına sürü olarak adlandırmaktayız.Kurt sürüsüAlfa erkek ve Alfa dişinin kontrolü altındadır.Sürünün diğer üyeleri genç veyaşlı kardeşlerdir.Ayrıca aynı kana sahip olmayan kurtlarda sürüye kabuledilmektedir.Eğer sürü kurallarına uyulur ise bireyler sürü ile birlikte yıllarcayaşayabilirler.
Sürü genelde sekiz ila onbeş kadar üyeden oluşur.Dahaaz veya çok olabilirler.Sürüdeki hiyeyarşi baskın kurtun diğer sürü üyelerinekabul ettirdiği gücü ile yapılanır.Bu gücü ortaya koyarken bireylerdövüş,ısırma ve alışkanlıklarını kullanırlar."Alfa"erkek ve "Alfa" dişinin bir alt basamağında "Beta"erkek ve "Beta" dişi bulunur.Diğer basamak ise"Omega" erkek ve "Omega" dişidir.Her bireykimin hakimiyetini kabul edeceğini bilirken,bazı bireylerde bir üst basamağatırmanmak için yarışırlar.Bu yarışı kaybeden ve kurallara uymayan kurtlar baskınalfa erkek ve dişinin zorlaması ile sürüden ayrılırlar.Kazanan ise sürünün yenihakimidir.
Sürü içinde üyeler rütbelerini kararlıve değişmez bir biçimde gösterirler.Yüksek rütbedeki erkek veya dişi, diğer üyeye saldırganlığını ve kararlılığını göstermek için kuyruğunukaldırır,kulaklarını dik olarak ileride tutmaya çalışır ve yanaklarını geriçekerek dişlerini gösterir ve hırlamaya başlar bu arada sırtındakitüylerinin bir kısmını kabartarak kendini büyük ve tehdit edici olarakgösterir.
Bu kesin ve korkutucu davranış karşısındaki alt birey, kendini tehlikeli olmadığını anlatmak ve küçük göstermek için yere yatar kuyruğunu bacakları arasına sıkıştırır,kulaklarını geriye doğru yatırır ve yuvarlananır aynı zamanda liderin ağzını yalayarak "Tamam sen benden güçlüsün ve senin liderliğini" kabul ediyorum der.Bu davranışlar çok az sayıda kavga ile sonuçlanır.Çünkü kurtlar kavga sırasında aldıkları yaralardan ötürü acı çekeceklerine ve aynı zamanda avlanma yeteneklerinin kayba uğrayacaklarını iyi bilirler.Alfa kurtlar sürü içerisindeki yerini diğer üyelere dostçada bildirirler.Alfa kurt yaramazlık yaptığına inandığı yavrularına veya bireylere çok yakın yaklaşarak dişlerini üyeye gösterir ve göz temasını korur.Bir alt basamaktaki üye bu davranış karşısında gözlerini liderden alarak başka yöne bakar ve yine lider önünde özür dilemek için yuvarlanmaya ve yalanmaya başlar.
Eğer alfa kurt üyeyi cezalandırmak istiyorise üyeyi ısırır ancak bu ısırış sadece uyarmak içindir ve biranlıktır.Çünkü alfa kurt üyelere zaten kabul ettirdiği yerini hatırlatmak iledisiplini sağlamayı ve her üyenin rütbesini anlatmayı amaçlamaktadır.
Kurtların vücut dillerini şöyle özetleyebiliriz.
Kulaklar dik, ağız açık ve kuyruğu normal pozisyonda olan kurt mutlu bir görüntü vermektedir.
Bir kurtun etrafında dans eden,koşan ve ellerini öne uzatarak vücudunun ön kısmını yer ile temas ettiren kurt oyun arayışı içindedir.Oyun esnasında kurtlar birbirlerinin üzerine atlarlar ve oyun olarak ısırılar.Ön ellerini kullanarak diğer üyenin enselerine dokunur ve birlikte yerde yuvarlanırlar.Oyun özellikle yavruların birbirini tanıması ile av yeteneklerinin gelişiminde yarar sağlar.Diğer üyelerde ise sürü hiyeyarşisinin yapılanmasını oluşturur.
Kulaklarını geriye yatıran ve kuyruğunu bacakları arasına alan kurt korkmakta olduğunu gösterir.
Kulakları ve kuyruğu kalkık pozisyonda,dişlerini gösteren,hırlayan ve vücudu üzerindeki türlerin bir kısmını kaldıran kurt öfkelendiğini gösterir.
Kuyruğunu yüksek ,kulaklarını dik tutan ve ayakta duran bir kurt diğer üyelere baskın olduğunu göstermektedir.
Gözlerini kısan ve başını diğer üyeden çeviren kurt kuşkulu ve şüpheli olduğunu beliritir.
[SIZE=4]Kurtlar vücut dili ile birlikte seslerini kullanarak dailetişim sağlayabilir.
Herkes kurt ulumasını duymuştur.Kurtlar sadece dolunayakarşı ulumaz her zaman uluyabilir ancak bu uluma geceleyin daha çok duyulurçünkü kurt sürüsü gece daha aktiftir ve geceleyin sesler daha uzaklaraerişebilir..Uluma kurtun diğer üyeler ile heberleşmesini sağlar.Kurtlar diğer sürüüyelerini bulmak,bölgenin dışında kalan üyelere sürünün nerede bulunduğunubelirtmek ve avlanmaya çağrı için ulurlar,bazen bu ulumalar zevk içindeolabilir.Ayrıca kurtlar diğer üyelerin tehlikede olduğunu belirtmek ve ava meydanokumak için havlarlar.Hırlama ise kurtun baskın olduğunu ve kavgaya hazır olduğunugösterir.Yavrularını çağırmak için kurtlar daha ince sesler çıkartırve yavrularda ağlamaklı bir ses ile annelerini ararlar,anne ise ağlayanyavrularının yanına giderek onları sakinleştirir.
Uluma birkaç saniye ile onbir saniye kadar sürebilir.Uluma genelde sürü üyelerinden bazılarının birkaç kere havlamasıyla başlarve bu kısa havlamayı grup olarak yapılan uzun uluma izler.Kurtlar genelde aynı tondaulurlar ama bazı zamanlar sık olmasa da bu tonu değiştirirler.Kurtların grupolarak uluması bizlere bazen şarkı söylüyorlar gibi gelir.Çünkü bir kurtulumasını bitirdiğinde diğeri aynen ses sanatçılarının düeti gibidiğer bir üyeye izin verir ve uluma devam eder.Böyle süren bir uluma sanki birşarkıcının şarkıyı söylemesi ve nakarat bölümlerinin arkadaki grup tarafındanseslendirilmesi gibidir.
Kurtlar yaşadıkları bölgeyi koruma altınaalırlar.Kurtların en büyük düşmanları ayılardır.Ayılar kurt inlerindeki yenidoğan yavruları almak için sürüye meydan okuyabilir.Kurtun ayı karşışında fazlabir şansı yoktur.Ancak çok sayıda kurt birleşerek ayıyı öldürebilir.Eğerayı kurtların savunması karşısında geri çekilir ise kurtlar saldırıyageçmez.
[FONT=Times New Roman]Çiftleşme ve Üreme.
Kurtlar köpeklerden farklı olarak tekeşli yaşam sürerler.Yani bir erkek kurt ömür boyu aynı eş ile yaşar veçiftleşir.Ancak bu durum nadiren 20-40 % kadar alfa dişi veya erkeğinin sürüüzerindeki hakimiyetini kaybetmesi üzerine veya ölmesi gibi nedenlerden dolayıdeğişmektedir.Bu anlarda Alfa erkek kurt sürünün yeni baskın dişisi ileçiftleşir.Kurtun yalnızca bir eş ile çiftleşmesi kurt popülasyonunu dengede tutmakiçidir.
Dişi kurt çiftleşme dönemine Ocak ileNisan ayları arasında girer.Dişi kurtun erkeğini kabul ettiği dönem (Estrus) 5-7gün sürmektedir,bu günler içinde çiftleşme olmaz ise dişi kurt yavruveremeyecektir.
Çiftleşme dönemi içerisinde erkek vedişi kurt sürüyü kısa süre için terkederler.Bu davranışlarının nedeni dişinin sürü üyeleri ile ilişkisini kısa süre keserek diğer kurtlar ile çiftleşmesini önlemektir.
Çiftleşme aynen köpeklerde görüldüğü gibidir ve aynı davranışları sergilerler.Çiftleşme dişi ve erkeğin karşılıklı oyunları ile başlar,birbirlerine sakin ve ince ses tonu ile yaklaşırlar, erkek dişiyi bu ilk anlarda selamlıyor gibidir,karşılıklı olarak birbirlerinin ağızlarını ve yüzlerini yalarlar ve koklarlar.Erkek,dişinin vajinal bölgesini koklayarak çiftleşme zamanını veya dişinin hazır olup olmadığını anlamaya çalışır.Çiftler birbirlerinin üzerine atlayarak ve yuvarlanarak oyuna devam ederler,kuyruklarını birbirlerinin yüzüne sürürler,bilhassa dişi kurt bu hareketi ile erkeğe mutlu ve istekli olduğunu anlatır. Dişi kurtun bu dönem içinde vajinası şişerek çiftleşmeyi kolaylaştırmaktadır.Ayrıca birkaçgün önce başlayan ve dişi kurt tarafından oluşturulan, erkek kurtu harekete geçirecek koku,maximum seviyeye çıkar.
Yaklaşık beş dakika içinde yumurtayıdölleyecek ve yeni kurt yavrularını ortaya çıkaracak spermler harekete geçtikten sonra, erkek kurt durarak dişi ile kenetli olduğu halde 180 derece geriye döneryani şu an çiftler kalçalarından bağlı gibidirler.Bu durum 15-30 dakikasürecektir.(Bu davranışın sebebi spermlerin yumurtaya ulaşması ve gebe kalmaoranının yüksek tutulmaya çalışılmasıdır.)
Çiftleşme sonrası çiftler yine oyunoynarak birbirlerine duydukları sevgi ve bağlılıklarını gösterirler.
Gebelik süresi 59-63 gün arasında değişir ve bir batında genellikle 4-6 yavru dünyaya gelir.Kurt yavruları aynen köpeklerimizde gözlemlediğimiz evrelerden geçerler.Doğdukları anda son derece savunmasızdırlar ve annelerinin bakımına ve korumasına son derece ihtiyaç duyarlar.Anne inden nadiren dışarı çıkacağı için babanın ve sürü üyelerinin getirdiği et ile beslenir.Yavrular doğdukları anda gözleri ve kulakları tamaman kapalıdır.Doğduktan 12-15 gün içerisinde gözleri açılır,iki hafta sonra yavrular yürümeye başlar.Yaklaşık sekiz hafta içerisinde ise yavrular doğdukları inden dışarı çıkarlar ve sürü yaşamı ile dış dünyayı keşfetmeye başlarlar.Yavrular bu anda oldukça savunmasızdırlar ve kartal ile ayılar için av olabilirler.
Bu güne kadar yavrular anneleritarafından süt ile beslenir.Dışarı çıkan yavrular birkaç hafta içerisinde etyemeye alışırlar.Köpeklerden farklı olarak,yalnızca anne yavruların bakımındansorumlu olmaz.Köpeklerde çok nadir olarak görülen olay yani babanın yavrular ileilgilenmesi kurtlarda çok farklıdır.Ailenin bütün fertleri yavruların beslenmesi vekorunmasından sorumludur.Anne-baba ve diğer sürü üyeleri yedikleri etlerikusarak yavruları beslerler.Hatta bir batın önce doğan ve şu an yaklaşık biryaşına girecek olan yavrular dahi yeni kardeşlerinin beslenmesi ve korunması işiniüstlenirler.Bu yaşlarda olan kurtlar "Prolaktin" adlı bir hormon salgılarlarve bu hormonun etkisi sonucu ebeveyn davranışlar içine girerler.
http://imranyuce.tripod.com/images/den2a.jpg
Dişi kurt yavrularını in içerisinde doğurur ve yaklaşık sekiz hafta kadar burada bakar.Dişi kurt bu iş için nehir yatağı yakınıları veya kayalık kesimlerin arasında bulunan boşlukları kullanır.Bazen diğer hayvanlar tarafından terkedilmiş inleride kullanabilirler.Güvenli sayılan inler kuşaklar boyu kullanılabilir onbeş yıl aynı ini kullanan aile ile bir in içinde de 738 yıllık kemiğe de rastlanmıştır.Güvenli sayılmayan bölgede ise dişi kurt başka inleri de kullanabilir,böylece yavruların düşmanlar tarafından bulunmasnı ve keşfedilmesini zorlaştırır.İn annenin ve yavruların kısa bir süre tehlikelerden korunarak rahatça yaşıyacağı bir yerdir.Giriş kısmı 50-70 cm genişliğe ve 40-70 cm yüksekliğe sahiptir.İnin uzunluğu yaklaşık 5 mtere kadardır,birden çok girişi olabilir.
Her yavru gibi kurt yavrularıda oyunoynamayı çok severler ve günün büyük çoğunluğunu oyun oynayarakgeçirirler.Yavruların oyunları birbirlerini tanımalarını ve sosyal davranışlarıöğrenmesini sağlar.Yavrular yüzeyde buldukları kemikler veya av kalıntılarıile oynayarak av yeneklerini geliştirir ve av esnasında ne yapılmasıgerektiğini öğrenmeye çalışırlar.Biraz büyüdüklerinde tavşan gibi küçükhayvanları avlamaya çalışırlar ve bu esnada giderek av kabiliyetlerini geliştirireksürü içinde varlıklarını hissettirler ve sürü ile birlikte gerçek avahazır hele gelirler. Yavrular yaklaşık iki yıl sürü ile birlikte sıkı birbağ ve itaat içerisinde yaşarlar.Erişkin hale gelen yavrular eş bulmak ve kendiailesini yaratmak için sürüden ayrılırlar.
Avcı Olarak Kurt.
http://imranyuce.tripod.com/images/wolfkill.jpg
Kurtlar hayatta kalmak için av hayvanlarını öldürürler.Kurtların avladıkları hayvanlar,kurtların yaşadıkları bölgeye bağlı olmaktadır.Ancak kurtların başlıca avladıkları hayvanlar arasında geyik,karaca,,amerika geyiği,tavşan ve fare sayılabilir.Kurtlar insanlara saldırmazlar ve bugünde elimizde kurtların insana saldırdıklarına dair bir kanıt bulunmamaktadır.
Kurtlar sürü halinde yaşadıklarından genelde büyük hayvanları avlamaya çalışırlar.Avlarının hasta ve güçsüzlerini sürü içinden seçerler, eğer başarılı olurlar ise sağlıklı olanlarınıda saldırırlar.
Kurtların avı herzaman başarılı olmayabilir.Buyüzden mideleri birdefada hızlı ve çok yemek için ya da günlerce birşey yememekiçin yapılanmıştır.Kurtlar günde 1.5 - 5 kg kadar ete ihtiyaç duyarlar.ayrıca birkurt günde 10 kg et yiyebilir ve önündeki birkaç gün yemek yemedenyaşayabilir.Kurtlar yapılarına,iklime ve çevreye ve ava göre değişen miktardasuya ihtiyaç duyarlar.Bu miktar yaklaşık olarak günde 1.5 - 2 litredir.
Kurtların Av Taktiği.
Kurtlar genelde gün ışığından kaçarlar ve geceyaşarlar bu yüzden büyük çoğunlukla geceleyin veya akşam gün batarkenavlanırlar.Kurtlar avlarını şu üç bölümü takip ederek ulaşırlar.Seçim-Kovalamave Saldırı.
Seçim.
Yaralı ve zayıf hayvanlar kurtlarınbirinci tercihidir.Kurtlar hayvanın yaralı olduğunu kanayan bölge ile enfeksiyon olanbölgenin kokusunu alarak anlıyabilirler.Ayrıca kurtlar zayıf veya sakat olan hayvanıhareketlerinin düzensizliğinden ayırt edebilirler.Kurtlar avlarını bulmak için havaakımlarını kullanırlar rüzgarı önlerine alarak araştırma yaparlar,öndenkurta doğru esen rüzgar ileride bulunan av hayvanlarının ile düşmanlarınınkokusunu taşır ve bu kokuları takip ederek avına yaklaşır,rüzgarın getirdiği koku avın vücut kokusudur,bununla beraber kurtlar avın ayak izleri ile birlikteyere bıraktığı kokuyu da takip ederler.
Kovalama - Peşine Düşme.
Kurtlar bu bölüme girmeden önce rüzgaraltına girerek kokularının av tarafından hissedilmesini önlerler.Genelde avhayvanları kurtların saldırılarına karşı daima tetikte beklemektedirler,ancak budavranışları kurtların avlama isteklerinden ve kararlılıklarından dahagüçlü değildir.
Kurtlar kendilerini ava hissettirmedenyaklaşırlar bir kurt ava gözcülük etmek için yatar ve diğerleri sinsice avınetrafını sarar.Bazen sürünün birkaç üyesi av olarak seçilen hayvanındayanıklılığını ölçmek ve onu yormak için koşturabilir..
Saldırı.
Saldırı zamanı geldiğinde sürününav kabiliyetine erişmiş üyeleri toplu halde saldırıya geçer.Av burun bölgesi ilekıç tarafından yakalanır.Av genelde aşırı kan kaybı ile şoktan ölmektedir.Bazıküçük avların ise boyunları kurtun boyun bölgesini ısırmasından dolayıkırılır.
Avı ilk önce baskın Alfa erkek kurt yerve yalnızca Alfa dişiye bazende yavrularına birlikte yemek için izin verebilir.Kurtavını yemeye göğüs kısmı yada buttan başlar. Kurtların en sevdiği bölüm avıniç organlarıdır.Av genelde avlandığı alanda sürü üyeleri arasındatüketilir.Kurtlar avın büyüklüğü ve cinsine göre av taktiklerini değiştirirler.
Kurtlar avladıkları hayvanlar ile vahşi yaşamdabulunan diğer etoburlara katkı sağlamaktadır.Kurtlar avladıkları hayvanı tamamenyememektedirler.Bu durum ise şahin,kartal,sıçan,kır kurdu ve tilkiye yiyecek bulmaimkanı sağlamaktadır.
Kış Mevsiminde Kurt Yaşamı.
Her hayvanda olduğu gibi kış aylarıdakurtları etkilemektedir.Kış aylarında,özellikle soğuk gecelerde kürk kurtusıcak tutmakta ve dış etkenlere karşı korumaktadır.Kurt uyumak istediği zamankıvrılır ve kuyruğu ile burnunu ve ağızını kapatır.Bu hareket ile kur verdiğisıcak nefes ile ısınır ve -40C derecedeki dış ortama karşı kendini korur.
Kış aylarında kurt sürüsü daha çokmesafe katetmeli ve her avda başarı sağlamalıdır.Aksi takdirde doğa koşulları zayıfların yaşamasına izin vermemektedir.Lider kurt, yüzeyde bulunan kartabakasının derinliğine göre kendine bir yol seçer ve en önde yürür.Arkada ise teksıra halinde sürünün diğer üyeleri ve son sırada yavru kurtlar bulunur.Kurtlarkış aylarında avlanmaya azami dikkat sergilemektedirler.Bu aylar içinde avın görüşve koku sahasına girmemeye özen gösterek ava yaklaşırlar.Bazı zamanlar gençyavrularda ava katılırlar ancak heyacanları yüzünden zamanından önce saldırıyageçtikleri için sürü avı kaybedebilir.
Aralık ayının sonlarına doğru dişikurt çiftleşme dönemine girer ve erkek kurt ile birkaç kez birlikte olur.
İkbahar Mevsimin de Kurt.
İlkbahar geldiğinde doğa uyanışageçer ve kurtlar için yeni bir dönem başlar.Bu aylar içinde yeni doğumlar meydanageleceği için lider erkek ve dişi beraber çalışarak, doğum ve yavrularınbüyütülmesi için in hazırlamaya başlarlar.
Hamile olan dişi doğumdan bir veya ikihafta önce sürü ile ava çıkmayı bırakarak hazırlanan evine çekilir ve doğumubeklemeye başlar.Gebelik dönemi 63 gün sürer ve bu dönemin sonunda dört ila altıadet yavru dünyaya gelir.Yeni doğan yavrular altı ila sekiz hafta sonra dışarıçıkmaya ve sürü ile birlikte olmaya başlarlar.
Yaz Mevsimimde Kurt.
Yaz ayları kurtlar için büyümeayıdır.Kış aylarında kurtu soğuktan koruyan kalın kürkü dökülerek yerinidaha az olan yaz kürkü alır.
Yaz ayları yavru kurtların oyun vehayatı öğrenme dönemleridir.Bu anlar içinde genç kurtlar yalnız başınabırakılmaz ve sürü üyeleri tarafından gözetlenir.Yavruya öğretilecek ilk derslersürü kuralları ve av becerilerinin geliştirilmesidir.
Sıcak yaz aylarında kurtlar geceavlanmaya çıkarlar ve dere kenarlarında iz ararlar.Geniş alanları görmek içinyüksek kayalıklara çıkarak çevreyi gözetlerler.
Sonbahar Mevsiminde Kurt.
Bu ayalrda kurtlar tekrar kışahazırlık yaparlar.Soğuktan korunmak için ince tüylerini dökerek yerini kış kürküalır.İleriki aylarda genç kurtlar ilk kez kar örtüsü ile karşılaşırlar.Gençkurtlar bu dönem içinde 25 kg kadar ağırlığa sahip olurlar ancak henüz gerçekölçülerine erişmiş değillerdir.Kurt sürüsü av hayvanlarının yoğun olduğubölgeye göç ederler ve onlara olabildiğince yakın kalmaya gayret ederler.Çünkükış aylarında enerjilerini kısıtlı olacağını bilirler.Sürü içinden bazıbireyler kendi ailesini oluşturmak için sürüden ayrılırlar.
Köpek ve Kurt Arasındaki Farklar.
GenetikFarklar. (Kurta en çok benzeyen ırk Alman Çoban Köpeği ilekıyaslandığında.)Kurt senede bir defa çiftleşme dönemine girer.Köpek ise her altı ayda bir çiftleşmeye isteklidir. [list][list]
Kurt gri,siyah,beyaz ve koyu kahverengi ile işaretlenmiş kürke sahiptir.Köpekler ise karışan renklere de sahiptir.
Kurt, köpekten daha güçlüdür.Fiziksel özellikleri daha fazla gelişmiştir. (Köpekler ile uyuşan çok fazla özelliği olmasına rağmen başlıca farklar.)
Bacakları daha uzundur.
Patileri kalın ve geniştir.
Vücudu,başı ve çenesi ve burnu daha uzundur.
Göğüs kafesi geniştir.
Boyun ve omuz hizasında extra kürke ile daha kalın kürke sahiptir.
Uzun ve kıvrık dişlere sahiptir.
Çene ve boyun kasları kuvvetlidir.
Gözleri çekiktir, kahverengi ve sarıya kaçan renkte olur.
Doğal şartlara uyum sağlar dayanıklıdır.
Çevik ve hızlıdır.
Davranış Farkları :
Davranış olarak tek fark kurtların sıkı bir aile yapısı içerisinde olmalarıdır.Kurt yaşamı boyunca (yukarıda anlatılan özel durumlar haricinde ) tek eşli olarak yaşar.Bütün kurt sürüsü ise yeni doğan yavruların korunması , beslenmesi ve eğitiminden sorumludurlar. Köpekde ise yavru ile ilgilenen yalnızca annedir.Babanın yavru ile ilgilenmesi ise çok nadir görülür.