PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : PİREYLE MÜCADELE NASIL OLMALI



cemalreis
29.Aralık.2009, 11:45
Pireyle mücadele hakkında pek çoğumuz yeterli bilgiyesahip değiliz. Kimimiz sadece bahar ve yaz aylarında pireler içinönlemler alıyoruz. Kimimiz yanlış uygulamalarda bulunuyoruz. Dostumuz Odi, HavHav.com üyelerini dış parazitlerle mücadele konusunda bilgilendirmek için Boğaziçi Vet. Kliniği'nden Veteriner Hekim Mahmut Velayi ile görüştü.

Pirelerin köpek sağlığını nasıl tehdit ettiklerini, hangi hastalıklara neden olduklarını öğrenebilir miyiz?
Pirelerin farklı şekillerde kedi ve köpeklerin sağlıklarının etkilemesi söz konusudur.
* Kaşıntıya neden olur. Bu son derece rahatsızlık verici bir durumdur.
* Pire alerjisi (FAD) dediğimiz deri hastalığına sebep olur.
* Kansızlığa neden olabilir, bu durum çok miktarda pire olduğunda söz konusudur.
*Köpeklerde yaygın olarak görülen bir parazitin ara konakçısıdırlar.Böylece petler arasında parazitlerin ve bu parazitlerin neden olduğuçeşitli hastalıkların petler arasında taşınmasına neden olurlar.
http://www.havhav.com/images/konular/buyuk/mavi.jpg
Sokaktaki bunca hayvan pireyle birlikte yaşarken evdeki köpeğimizde pireye karşı önlem almak neden önemli?
Amacımızhayvanın olabildiğince mutlu, uzun ve sağlıklı yaşaması. Daha önce birkez pirelendiyseniz, bir tane pirenin bile ne kadar rahatsız ediciolduğunu bilirsiniz. Pirelenmiş köpeğinizde en az sizin kadar burahatsızlığı hissedecektir. Karşılaştığımız bir olayı anlatayım size.Gece gündüz uluyan bir Kangal için çağırdılar. Gidince gördük ki,köpeğin bunca ulumasının nedeni pirelenmiş olması. O kadar rahatsızolmuş ki, artık yemekten içmekten kesilmiş. Köpek ayrıca kapalı biralanda, doğal bir alanda olsa örneğin; suya girer, çamura bulanır,yerlere, ağaçlara sürtünür. Doğada hayvanın bunu bir nebze de olsabertaraf etmesi mümkün ama, evde beslediğimiz hayvanların zaten doğalortamı yok. Bu durumda köpeğimizi rahatsız eden bu pirelerin yokedilmesinde onlara yardımcı olmamız lazım.

Keşke imkanımızolsa sokaktaki tüm hayvanları pireden arındırabilsek. Ama en azındanelimizin altında olan, sorumluluğunu aldığımız hayvanlara iyibakmalıyız. Bunu yapmak da hiç değilse bir dış parazit mücadelesiylebaşlar. Çünkü pireler bizim sağlığımızı da tehlikeye atıyorlar.Kedilerden insanlara geçebilen bazı zoonoz hastalıklar var. Pireler buhastalıkların aracılığını da yapmaktadır. Bağışıklık sisteminiçökerttiği için kedi ve köpeğin çok rahat bir şekilde başkahastalıklara yakalanmasına neden olur. En basiti viral hastalıklarayakalanabilir, üşütünce kolay hasta olabilir. Sokakta bunca hayvanpireyle yaşarken evlerimizdeki hayvanları pireden arındırmak onlarınsağlığı ve mutluluğu için önemlidir.
http://www.havhav.com/images/konular/buyuk/yasamdongu.gif
İlkbaharve yaz aylarında pire problemi ile karşılaşmak daha doğal karşılanıyor.Ancak ilginç bir şekilde sonbahar-kış aylarında da pire problemi ilesık sık karşılaşmaya başladı. Bu durumun sebepleri nelerdir?
Pirenin12 ay boyunca yaşam döngüsü devam eder. Bir pire topluluğunda birkaçsafha vardır. Ergin pireler topluluğun yüzde %5�ini oluşturur. Gerisiise yumurtadır. Erginler yumurtladıkça o yumurtalar hayvanın vücudunda,yerde halının üzerinde, toprakta olgunlaşıyor. Daha sonra larvalarortaya çıkıyor. Bu larvalar da gözle göremediğimiz deri döküntüsü,protein döküntüleri ile beslenip ergin pireler oluyorlar. Bu larvalarınyaşama süresi, yani yumurtadan ergin pire olma süreleri ortamınnemlilik oranı, gıda anlamının uygunluğuna bağlı olarak 2 hafta ilebirkaç ay arasıdır.

Diyelim ki, evinizde köpeğiniz var vepiresi yok. Kasım ayında bir pire geldi. O pire sürekli yumurtlayacak.Binlerce yumurta yere düşecek. Bu birkaç ay sürecek ki yaşam döngüsütamamlansın. Pireler için kış veya yaz fark etmiyor ama şu var, bizpireyi ya başka hayvanlardan ya pire topluluğundan alıyoruz. Kışaylarında dışarıdan bu pire topluluğundan alma ihtimalimiz daha azdır.
http://www.havhav.com/images/konular/buyuk/kahve_1702.jpg
Pirelere karşı önlem almada üyelerimize verebileceğiniz tavsiyeler var mı?
Bizimdikkat etmemiz gereken nokta; varsa uzaklaştırmak, yoksa korumak.Birçok banyo için şampuan, toz gibi ilaçlar, sulandırıp da banyodakullanılan ilaçlar var. Bunların kullanma süresi 48 saat. Ancak bunlarsadece köpeğinizin üzerindeki pireleri yok edebilir köpeğinize korumasağlamaz. En etkili yöntem damla kullanılmasıdır. Bana göre en iyisiPfizer�in Stronghold damlası tarzı damlalar kullanmak tercihedilmelidir.

Tavsiyem ayda bir ensesinden Stronghold damlauygulanmasıdır. Dış parazit tedavisinde (pire, bit,...) olduğu kadarkana karışarak, iç parazitler dediğimiz yuvarlak veya solucan tipiparazitlerin dökülmesinde de etkilidir. Türkiye'de çok az görülenHeartworm dediğimiz kalp kurtları için kedi ve köpeklerde çoketkilidir. Biz hem koruma, hem de tedavide çok yararlanıyoruz.

Pire tedavisine en erken ne zaman başlanabilir?
Bizyavrulara Stroghold uyguluyoruz, herhangi bir sorunla karşılaşmadık.Spray tipi ürünlerde yavrular iki haftalıkken başlayabiliriz.
http://www.havhav.com/images/konular/buyuk/uygulama_1702.jpg
Damlaları kullandıktan sonra da pire gördüklerini söyleyen üyelerimiz olmuştu. Bu nasıl olabilir?
Uygulamadayanlışlık ya da doğru doz uygulanmıyor olabilir. Uygulama için; mümkünmertebe damla deriye temas ettirilmelidir. Tüylerin üstünden şöyle birsürmek ilacın %20-%30 kaybına neden olur. Bir de, bu ilaçlarsınıflandırılmıştır. 10 kg�dan az, 10-20kg arası, 20-40 kg arası diye.İlaç uygulanmadan önce ve sonra firmanın verdiği kurallara dikkat etmekgerekir. Damlayı uyguladıktan 2 saat sonra köpeğinizi yıkayabilirsiniz.Bunlar bu konuda etkili olan faktörlerdir. Birçok insan ilacın etkisüresini şaşırıyor. Stronghold�un etki süresi 1 aydır.45 gün sonra hayvanın üzerinde pire görüyorsanız eğer, olabilir, çünküilacın etki süresi bitmiştir ya da 2 saat dolmadan köpeğiniziyıkamışsanız üzerinde pire görebilirsiniz.
http://www.havhav.com/images/konular/buyuk/kirmizi_1702.jpg
Evden çıkmayan köpeklerin düzenli uygulamaya ya da pirelere karşı koruyucu bir programa ihtiyaçları var mıdır?
Hiçevden çıkmayan köpeklerde bile pire görebiliriz. Hatta çok ilginç birşey söyleyeyim: hiç evden dışarı çıkmayana hayvanda iç parazit bilegörülebiliyor. Dışarıdan biz taşıyoruz. Ayakkabılarımızdan, üstümüzdenmutlaka larva ya ergin pire taşımamız söz konusu olabilir. Ayda birdefa hayvana damla yapmak çok zahmetli bir şey değil, şüpheleregirmekten ziyade böyle bir önlem almakta fayda var. Üstelik sadece pireiçin değil bahsettiğimiz birçok konu için de önlem alıyorsunuz.

Bu dönemde devam edilmesi gereken ve önlem alınmasında fayda olabilecek başka önemli parazitler var mıdır?
Özelliklebir dönemden bahsetmeyelim, yıl boyunca kedi ve köpeklerde dikkatetmemiz gereken şey, dış ve iç parazitlerdir. Dış parazit dediğimizpire, kene, bittir. Yine damlalarla uzaklaştırmak mümkündür. İçparazitler de yassı, şerit ya da tenya grubu dediğimiz parazitlerdir.Bu iki gruba da ağızdan verilen ilaçlarla düzenli olarak uyguladığımıztaktirde bir sorun yaşamayız. Sene boyunca buna dikkat etmemiz gerekir.

İlaç aşırı dozda kullanılırsa ne olur?
Bu asla doğru bir uygulama değildir.Hayvanın nasıl etkileyeceğini sorarsanız ilaçların üzerinde marjinaldozları vardır. Nasıl bir çalışma yapılmış, ne kadarı bu hayvanınyaşamını tehlikeye sokar, bunları bilmiyoruz ama ben haftalık biruygulamayı onaylamıyorum. Ancak bildiğim kadarıyla Stronghold�un çokgeniş bir güvenlik sınırı var. Haftada bir de uygulasanız bir sorunçıkmaz. Ne olursa olsun unutmamak gerekir ki, nihayetinde bir noktadansonra bu ilaçlar vücutta birikim oluşturan ilaçlardır. İleridekaraciğerde sorun çıkarabilir.

Barınaklardakiköpek sayısını söz konusu olunca dış parazit uygulaması daha ayrı birönem kazanıyor. Barınaklarda dış parazit uygulamasını nasıl nasılyapmalıyız ?
İki konudan bahsettik, pirelerinkendisini uzaklaştırmak ve topluluğu yok etmek. Sizin bahsettiğinizdurumda sadece o hayvandan pireleri uzaklaştırıyor ama, piretopluluğunu ortadan kaldıramıyor. Bir hayvanda ilaç varsapirelenmeyecek ama o zaman ilaç uygulanmayan hayvana gidecektir.Nihayetinde pireler de bir hayvandan kan emecekler. Pireler ilaçuygulanmayan hayvanda toplanacaklardır. Pirelere karşı önlem almak enaz kuduz aşısı kadar önemlidir. Bu nedenle barınaklarda pirelere karşıtüm hayvanlara aynı anda uygulama yapılmalıdır.
http://www.havhav.com/images/konular/buyuk/yesil_1702.jpg
Pire topluluğunu yok etmek için ilaç dışında bizim yapabileceğimiz bir şey var mı?
Evitemizlemek, vakumlu süpürgelerle süpürmek kısmen bir çözümdür ama birkoltuğun kıvrımlarında kalanları almak zordur. Toz şekilde bazı ilaçlarvar, halıların altına dökülebilir. Fakat belli bir süre oraya hayvanbırakmamamız gerekiyor. Tozu yalayabilir ve zehirlenebilirler.

Köpeğimizi düzenli olarak taramanın pireyle mücadelede bir etkisi var mıdır?
Faydasıvardır. Fırçalamanın kendisi apayrı sağlık için gerekli bir işlem.Fırçalamakla köpeğimizin üstündeki pireleri atmak da mümkün. Amamedikal bir uygulama yapmazsak o pire birkaç saat sonra yine eskiyerini alacaktır. Fakat fırçalamak hayvanın derisine masaj anlamındayararlıdır.

Pireler insan vücudunda yaşar mı?
Duaedin evinizde bir kedi ya da köpek olsun. Petiniz varken bizi tercihetmezler. Pire, belki bir defa gelir, sizi ısırır ama köpeğiniz varkenonların üstünde konaklarlar. Denemenizi tavsiye etmem ama şöyledüşünün: Köpeğinizin piresi var, dolayısıyla evde bir pire popülasyonuvar. Petinizle tatile gidin. 10 gün sonra eve girerken beyaz birpantolon giymiş halde kapıdan içeri girin. Eve girer girmez o beyazpantolonun üzerinin bir sürü siyah noktacık olacağını şimdidensöyleyebilirim. Çünkü ev pire kaynıyor ve beslenemedikleri için 10gündür açlar. Başka şansları yoksa insana da saldırırlar.

Dostumuz Odi ile Boğaziçi Vet. Kliniği'nden Veteriner Hekim Mahmut Velayi'ye bu söyleşi için teşekkür ederiz.

Burada verilen sağlık bilgisi sadece eğitimsel amaçlar içindir ve bir sağlık çalışanı ile yapılan görüşmelerin yerine geçmesi amaçlanmamaktadır. Hasta bakımı ile ilgili tüm kararlar hastanın kendi özelliklerini de göz önünde bulunduran bir sağlık çalışanı ile birlikte alınmalıdır.