Osman KARATEPE
13.Ekim.2010, 07:40
Geri Dönüşüm Ve Önemi !!!
Geri dönüşümün önemi ile ilgili çok anlatılacak durumlar bulunmakla beraber, ana hatlarıyla önde gelen yönleriyle konunun önemini açıklayalım. Geri dönüşüm konusu yeryüzünde ve yer altında bulunan kaynakların korunması, hızla tüketilmemesi, sağlıklı ve kabullenilebilecek bir harcanma hızı ve dengesine oturtulması için bilim dünyası tarafından önerilmiştir. İlk söylenişi insanların tabiata olan sevgisinden kaynaklanarak, bizlerin yaşamını olumlu yönde etkileyen ağaçların korunması için kâğıtların geri kazanılması gerektiği şeklinde olmuştur. Nitekim ilk uygulamalarda kağıdın kazanılmasına çok önem verildiği görülür. Bu en gelişmiş ülkelerde de aynı şekilde yaşanmış, bizlerde de aynı şekilde olmaktadır. Öğretmenlerimizin öğrencilerden evden gazetelerinizi, kâğıtlarınızı getirin gibi söylemleri halen kulaklardadır.
Ancak şunu belirtmemiz gerekir ki insanların tüm ekonomik yaşamları, yaşamlarına şekil vermek ve rahat yaşayabilmek için bir takım maddeleri, malzemeleri ve oluşturulmuş ürünlerisatın alabilmek içindir. Ancak ne satın alırsak alalım sonuçta bunların çok kısa sürede veya yıllar sonra akibeti “çöp” olmaktır. Yani bakmadığımız ve görmediğimiz, görmek istemediğimiz bir olgu var burada, biz insanlar “çöp üretmek için yaşayan” varlıklarız. Toplumumuz yaşamında bunu görmelidir. Görebilmelidir. Bunu şunun için belirtmek gerekiyor, günümüz dünyasında çevre konusundaki ekonomik harcamalar 600 milyar doları aşmış durumdadır. Ve her yılda bu toplam değer %4’e yakın bir oranda genişlemektedir. Yani her yıl yaklaşık 20-25 milyar dolar hacim genişlemesi olmaktadır. Çevre masraflarının toplamının yaklaşık %40’ını “çöp yönetimi” masrafları oluşturmaktadır. Yani 2008 yılı rakamı olan toplam 600 milyar doların %40’ı olarak 240 milyar dolar sadece çöpyönetiminde söz konusu olmaktadır. A.B.D. Batı Avrupa ülkeleri ve Japonya çevre masrafları veya çevre yatımları veya çevre hizmetleri veya çevre yönetimi yapabilmek için hizmet, cihaz, kimyasal vb. ihracatlarını da kapsayan çevre masraflarını kendilerinin dünyadan ekonomik olarak genel yararlanma oranlarının çok üstünde bir oranda gerçekleştirmektedirler. Örnekle açıklamak gerekirse, 2001 yılı itibariyle, A.B.D., dünyanın ekonomisinde %28 oranında bir dilime sahipken, çevre konuları söz konusu olduğunda bu oran %38,5’i bulmaktadır. Batı Avrupa’nın çevre pazarındaki dilimi %29,3 olmuştur. Japonya ise dünya genel ekonomisinde %10 oranında meşgul iken çevre pazarında %17 oranında meşgul şeklinde gözükmektedir. Buradan şunu ifade etmek gerekiyor, tüm çevre konuları gelişmiş ülkeler için bir geçinme kaynağı durumuna da gelmiştir. Sektörde milyonlarca insan çalıştırılmaktadır.
Bazı örnek maddelerin doğada kaybolma sürelerini sıralarsak;
Muz kabuğu: 2-10 gün,
Dikiş ipliği: 3-14 ay,
Pamuk: 1-5 ay
Kağıttan taşıma çantası: 2-5 ay,
Halat: 3-14 ay,
Portakal kabuğu: 6 ay,
Sigara: 1-12 yıl arası dır ki, tütünKızılderililer tarafından sadece sigara olarak kullanılmamıştır. Tarımda vegünlük yaşamda doğal böcek öldürücü olarak da kullanılmıştır. Bunu basitçesaksınızda solucanlar oluşuyorsa, varsa, biraz tütün serpin, solucanlarınöldüğünü görerek belirleyebilirisiniz.
Süt ve meyve suyu tetra kutuları: 5 yıl,
Deri ayakkabı: 25-40 yıl,
Naylon 6 iplikten elbise: 30-40 yıl,
Plastik taşıma torbası: 15-1000 yıl,
Biyolojik ayrışabilir plastik taşımatorbası: 9 ay-5 yıl,
Alüminyum kutu: 80-100 yıl,
Çocuk bezleri, diaper: 500-800 yıl,
Cam şişe: 1 milyon yıl,
Plastik şişeler ve kutular: yüzlerceyıl,
Teneke kutu: 50-100 yıl,
Gazete kağıdı: 25-50 yıl,
Polistiren: Binlerce yıl,
Plastiklerin Üzerindeki Geri Kazanım Sembolleri
Çocuklarımıza daha yaşanabilir bir dünya bırakmak için bu "atık okur yazarlığı"nı sosyal hayatımıza bir an önce entegre etmeliyiz.
Kullandığımız ürünlerin üzerlerinde geri kazanım sırasında ayrıştırmayı kolaylaştıran bazı sembol ve işaretler bulunmaktadır.
Atığın kaynağında ayrıştırılmasının öneminin açık olduğu günümüzde, gözle ayırt edemeyeceğimiz atık özellikleri bu etiketlere işlenmiş olduğundan bunların
anlaşılabilmesi önem taşımaktadır. Bir çok plastik türü geri dönüştürülebilmekte ancak geri dönüşüm yöntemleri farklılık göstermektedir.
Bu yazıda plastik ambalajlar üzerinde karşılaşabileceğiniz 7 sembolden bahsedeceğiz.
1. PET ya da PETE (polyethylene terephthalate)
-Nelerde bulunuyor: su şişeleri, sıvı yağ şişeleri vs.
-Geri kazanımı: polar ceketler, fiber, taşıma çantaları,mobilya, halı,yeni sıvı şişeleri vs.
PET plastiği tek kullanımlık sıvı şişelerinde sıkça kullanılmaktadır. Ucuz, hafif ve geri dönüştürülebilir olması nedeniyle tercih edilmektedir. Bunların
yanısıra kırılma riski düşük olduğu için sıvı mamül üreticileri tarafından tercih edilmektedir.
http://img156.imageshack.us/img156/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img156.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
2. HDPE (high density polyethylene)
-Nelerde bulunuyor: çöp ve alışveriş poşetleri, şampuan kutuları, motor yağı kutuları, margarin ve yoğurt kutuları
-Geri kazanımı: drenaj borusu, piknik masaları, döşeme, yağ kutuları, deterjan kutuları
Çok yönlü kullanım alanına sahip bir plastik türüdür. Geri kazanımı sonucunda bir çok farklı ürüne dönüşebilir.
http://img197.imageshack.us/img197/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img197.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
3. Vinyl ya da PVC
-Nelerde bulunuyor: plastik borular, elektrik kabloları, pencere vs..
-Geri kazanımı: plastik döşeme
Sert ve yalıtkan bir malzeme olduğu için borularda ve kaplama işlemlerinde kullanılmaktadır. İçerisinde barındırdığı klorin yüzünden geri kazanımı yapılırsa
yüksek miktarda toksin açığa çıkartır. Yakılmaması gerekmektedir.
http://img808.imageshack.us/img808/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img808.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
4. LDPE (low density polyethylene)
-Nelerde bulunuyor: Sıkılabilir kutular,elbiseler, halılar, mobilya vs.
-Geri kazanımı: plastik alışveriş çantaları, yer döşemeleri, plastik çöp kutuları
Genellikle esnek olması gereken ürünlerde kullanım alanı bulmaktadır.
http://img835.imageshack.us/img835/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img835.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
5. PP (polypropylene)
-Nelerde bulunuyor: ketçap kutuları,ilaç kutuları, şişe kapakları
-Geri kazanımı: sinyal lambaları, palet, kutu, fırça
Yüksek erime sıcaklığı yüzünden sıcak ürünlerde kullanım alanı bulmaktadır.Geri kazanım oranı yüksek olup, geri dönüşüm şirketlerinin ilgisini çekmektedir.
http://img143.imageshack.us/img143/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img143.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
6. PS (polystyrene)
-Nelerde bulunuyor: atılabilir bardak, tabak, yumurta kutuları, cd kapları vs..
-Geri kazanımı: yalıtım malzemesi, cetvel, köpük dolgu
Strafor olarak da bilinen köpük malzemelerin yapımında kullanılır.Geri kazanımı zor ve çevreye zararı büyüktür.
http://img818.imageshack.us/img818/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img818.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
7. Diğer
-Nelerde bulunuyor: Güneş gözlüğü, bilgisayar kasası, damacana, naylon poşetler vs.
-Geri kazanımı: Plastik döşemeler, diğer plastik ürünler
Akrilik, ABS, fiberglas, naylon, polikarbonat, poliaktik asit tipindeki plastikler diğer olarak sınıflandırılmaktadır. Genellikle sert plastikler bu gruba
dahildir.
http://img192.imageshack.us/img192/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img192.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
Not:Alıntıdır…
Arkadaşlar bizler gerçek avcılar olarak nasıl doğayı koruyorsak çevremizide korumalı geri dönüşüme katkıta bulunmalıyız.İlk önce kendi evimizde işyerimizde dönüşüm için gerekli çalışmaları yapmalı daha sonra çevremize ve arkadaşlarımıza bu konuda bilgi vermeliyiz .Ben iş yerimde yaklaşık 3 senedir döüşümlü atıkları ayrı topluyor ve dönüşüm firması ile yaptığım anlaşma gereği bu atıkları firmaya veriyorum sizlerinde aynı hassasiyeti göstereceğinizden eminim sevgiler saygılar Osman KARATEPE…..
Geri dönüşümün önemi ile ilgili çok anlatılacak durumlar bulunmakla beraber, ana hatlarıyla önde gelen yönleriyle konunun önemini açıklayalım. Geri dönüşüm konusu yeryüzünde ve yer altında bulunan kaynakların korunması, hızla tüketilmemesi, sağlıklı ve kabullenilebilecek bir harcanma hızı ve dengesine oturtulması için bilim dünyası tarafından önerilmiştir. İlk söylenişi insanların tabiata olan sevgisinden kaynaklanarak, bizlerin yaşamını olumlu yönde etkileyen ağaçların korunması için kâğıtların geri kazanılması gerektiği şeklinde olmuştur. Nitekim ilk uygulamalarda kağıdın kazanılmasına çok önem verildiği görülür. Bu en gelişmiş ülkelerde de aynı şekilde yaşanmış, bizlerde de aynı şekilde olmaktadır. Öğretmenlerimizin öğrencilerden evden gazetelerinizi, kâğıtlarınızı getirin gibi söylemleri halen kulaklardadır.
Ancak şunu belirtmemiz gerekir ki insanların tüm ekonomik yaşamları, yaşamlarına şekil vermek ve rahat yaşayabilmek için bir takım maddeleri, malzemeleri ve oluşturulmuş ürünlerisatın alabilmek içindir. Ancak ne satın alırsak alalım sonuçta bunların çok kısa sürede veya yıllar sonra akibeti “çöp” olmaktır. Yani bakmadığımız ve görmediğimiz, görmek istemediğimiz bir olgu var burada, biz insanlar “çöp üretmek için yaşayan” varlıklarız. Toplumumuz yaşamında bunu görmelidir. Görebilmelidir. Bunu şunun için belirtmek gerekiyor, günümüz dünyasında çevre konusundaki ekonomik harcamalar 600 milyar doları aşmış durumdadır. Ve her yılda bu toplam değer %4’e yakın bir oranda genişlemektedir. Yani her yıl yaklaşık 20-25 milyar dolar hacim genişlemesi olmaktadır. Çevre masraflarının toplamının yaklaşık %40’ını “çöp yönetimi” masrafları oluşturmaktadır. Yani 2008 yılı rakamı olan toplam 600 milyar doların %40’ı olarak 240 milyar dolar sadece çöpyönetiminde söz konusu olmaktadır. A.B.D. Batı Avrupa ülkeleri ve Japonya çevre masrafları veya çevre yatımları veya çevre hizmetleri veya çevre yönetimi yapabilmek için hizmet, cihaz, kimyasal vb. ihracatlarını da kapsayan çevre masraflarını kendilerinin dünyadan ekonomik olarak genel yararlanma oranlarının çok üstünde bir oranda gerçekleştirmektedirler. Örnekle açıklamak gerekirse, 2001 yılı itibariyle, A.B.D., dünyanın ekonomisinde %28 oranında bir dilime sahipken, çevre konuları söz konusu olduğunda bu oran %38,5’i bulmaktadır. Batı Avrupa’nın çevre pazarındaki dilimi %29,3 olmuştur. Japonya ise dünya genel ekonomisinde %10 oranında meşgul iken çevre pazarında %17 oranında meşgul şeklinde gözükmektedir. Buradan şunu ifade etmek gerekiyor, tüm çevre konuları gelişmiş ülkeler için bir geçinme kaynağı durumuna da gelmiştir. Sektörde milyonlarca insan çalıştırılmaktadır.
Bazı örnek maddelerin doğada kaybolma sürelerini sıralarsak;
Muz kabuğu: 2-10 gün,
Dikiş ipliği: 3-14 ay,
Pamuk: 1-5 ay
Kağıttan taşıma çantası: 2-5 ay,
Halat: 3-14 ay,
Portakal kabuğu: 6 ay,
Sigara: 1-12 yıl arası dır ki, tütünKızılderililer tarafından sadece sigara olarak kullanılmamıştır. Tarımda vegünlük yaşamda doğal böcek öldürücü olarak da kullanılmıştır. Bunu basitçesaksınızda solucanlar oluşuyorsa, varsa, biraz tütün serpin, solucanlarınöldüğünü görerek belirleyebilirisiniz.
Süt ve meyve suyu tetra kutuları: 5 yıl,
Deri ayakkabı: 25-40 yıl,
Naylon 6 iplikten elbise: 30-40 yıl,
Plastik taşıma torbası: 15-1000 yıl,
Biyolojik ayrışabilir plastik taşımatorbası: 9 ay-5 yıl,
Alüminyum kutu: 80-100 yıl,
Çocuk bezleri, diaper: 500-800 yıl,
Cam şişe: 1 milyon yıl,
Plastik şişeler ve kutular: yüzlerceyıl,
Teneke kutu: 50-100 yıl,
Gazete kağıdı: 25-50 yıl,
Polistiren: Binlerce yıl,
Plastiklerin Üzerindeki Geri Kazanım Sembolleri
Çocuklarımıza daha yaşanabilir bir dünya bırakmak için bu "atık okur yazarlığı"nı sosyal hayatımıza bir an önce entegre etmeliyiz.
Kullandığımız ürünlerin üzerlerinde geri kazanım sırasında ayrıştırmayı kolaylaştıran bazı sembol ve işaretler bulunmaktadır.
Atığın kaynağında ayrıştırılmasının öneminin açık olduğu günümüzde, gözle ayırt edemeyeceğimiz atık özellikleri bu etiketlere işlenmiş olduğundan bunların
anlaşılabilmesi önem taşımaktadır. Bir çok plastik türü geri dönüştürülebilmekte ancak geri dönüşüm yöntemleri farklılık göstermektedir.
Bu yazıda plastik ambalajlar üzerinde karşılaşabileceğiniz 7 sembolden bahsedeceğiz.
1. PET ya da PETE (polyethylene terephthalate)
-Nelerde bulunuyor: su şişeleri, sıvı yağ şişeleri vs.
-Geri kazanımı: polar ceketler, fiber, taşıma çantaları,mobilya, halı,yeni sıvı şişeleri vs.
PET plastiği tek kullanımlık sıvı şişelerinde sıkça kullanılmaktadır. Ucuz, hafif ve geri dönüştürülebilir olması nedeniyle tercih edilmektedir. Bunların
yanısıra kırılma riski düşük olduğu için sıvı mamül üreticileri tarafından tercih edilmektedir.
http://img156.imageshack.us/img156/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img156.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
2. HDPE (high density polyethylene)
-Nelerde bulunuyor: çöp ve alışveriş poşetleri, şampuan kutuları, motor yağı kutuları, margarin ve yoğurt kutuları
-Geri kazanımı: drenaj borusu, piknik masaları, döşeme, yağ kutuları, deterjan kutuları
Çok yönlü kullanım alanına sahip bir plastik türüdür. Geri kazanımı sonucunda bir çok farklı ürüne dönüşebilir.
http://img197.imageshack.us/img197/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img197.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
3. Vinyl ya da PVC
-Nelerde bulunuyor: plastik borular, elektrik kabloları, pencere vs..
-Geri kazanımı: plastik döşeme
Sert ve yalıtkan bir malzeme olduğu için borularda ve kaplama işlemlerinde kullanılmaktadır. İçerisinde barındırdığı klorin yüzünden geri kazanımı yapılırsa
yüksek miktarda toksin açığa çıkartır. Yakılmaması gerekmektedir.
http://img808.imageshack.us/img808/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img808.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
4. LDPE (low density polyethylene)
-Nelerde bulunuyor: Sıkılabilir kutular,elbiseler, halılar, mobilya vs.
-Geri kazanımı: plastik alışveriş çantaları, yer döşemeleri, plastik çöp kutuları
Genellikle esnek olması gereken ürünlerde kullanım alanı bulmaktadır.
http://img835.imageshack.us/img835/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img835.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
5. PP (polypropylene)
-Nelerde bulunuyor: ketçap kutuları,ilaç kutuları, şişe kapakları
-Geri kazanımı: sinyal lambaları, palet, kutu, fırça
Yüksek erime sıcaklığı yüzünden sıcak ürünlerde kullanım alanı bulmaktadır.Geri kazanım oranı yüksek olup, geri dönüşüm şirketlerinin ilgisini çekmektedir.
http://img143.imageshack.us/img143/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img143.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
6. PS (polystyrene)
-Nelerde bulunuyor: atılabilir bardak, tabak, yumurta kutuları, cd kapları vs..
-Geri kazanımı: yalıtım malzemesi, cetvel, köpük dolgu
Strafor olarak da bilinen köpük malzemelerin yapımında kullanılır.Geri kazanımı zor ve çevreye zararı büyüktür.
http://img818.imageshack.us/img818/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img818.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
7. Diğer
-Nelerde bulunuyor: Güneş gözlüğü, bilgisayar kasası, damacana, naylon poşetler vs.
-Geri kazanımı: Plastik döşemeler, diğer plastik ürünler
Akrilik, ABS, fiberglas, naylon, polikarbonat, poliaktik asit tipindeki plastikler diğer olarak sınıflandırılmaktadır. Genellikle sert plastikler bu gruba
dahildir.
http://img192.imageshack.us/img192/6905/plasticrecyclingsymbols.jpg (http://img192.imageshack.us/i/plasticrecyclingsymbols.jpg/)
Not:Alıntıdır…
Arkadaşlar bizler gerçek avcılar olarak nasıl doğayı koruyorsak çevremizide korumalı geri dönüşüme katkıta bulunmalıyız.İlk önce kendi evimizde işyerimizde dönüşüm için gerekli çalışmaları yapmalı daha sonra çevremize ve arkadaşlarımıza bu konuda bilgi vermeliyiz .Ben iş yerimde yaklaşık 3 senedir döüşümlü atıkları ayrı topluyor ve dönüşüm firması ile yaptığım anlaşma gereği bu atıkları firmaya veriyorum sizlerinde aynı hassasiyeti göstereceğinizden eminim sevgiler saygılar Osman KARATEPE…..